DSR: startpunt en eindpunt tegelijk
De kans is zeer groot dat u als lezer het afgelopen jaar meermaals de term ‘DSR’ heeft gehoord of gelezen. Dat kan de indruk wekken dat de term ‘digital sovereignty & resilience’ ook pas sinds dit jaar in de pers en beleidsstukken is verschenen. Wie op zoek gaat naar het startpunt zal tot zijn verrassing zien dat de term al veel langer bestaat. DSR is goed voor nog veel meer verrassingen. Sommige zijn aangenaam, andere zijn dat niet.
TEKST RASHID NIAMAT BEELD: ENVATO
In 2020 is in beleidsstukken van de Zwitserse overheid voor het eerst de term ‘DSR’ opgedoken. Het Alpenland heeft een traditie van waakzaamheid en stuurt op een hoge mate van autarkie, het zo min mogelijk afhankelijk zijn van anderen. Variaties op het begrip zijn in tal van landen zelfs nog eerder gebruikt in beleidsstukken. Dit soort publicaties haalt weinig de pers en is voor een breder publiek moeilijk leesbaar.
Startpunt
Een verandering treedt op in 2022 als Rusland buurland Oekraïne binnenvalt. Vanaf dat moment neemt het aantal cyberaanvallen op het Westen in hoog tempo toe. Politiek, pers en bedrijfsleven roepen op meer aan de digitale weerbaarheid te doen.
De upgrade van NIS naar NIS2 is daarvan een van de gevolgen. De snelheid waarmee die en andere gerelateerde Europese wetgeving is aangepast, is hoog. DSR lijkt een startpunt voor wetgevers in Brussel en alle hoofdsteden om sneller tot actie over te gaan.
AI
Sinds 2023 is er nog iets veranderd. Amerikaanse datacenters en hyperscalers zijn in hoog tempo gaan communiceren dat zij de lokale footprints uitbreiden. Niet alleen in Europa, maar bijna overal ter wereld. Duidelijk zichtbaar is een strategie die moet benadrukken dat een lokale footprint ook staat voor het naleven van de lokale en nationale wetgeving.
Eerder is de link met DSR nog niet duidelijk, maar dat verandert in 2024. Het verhaal van de lokale uitrol wordt gecombineerd met de boodschap dat het ook nodig is om van AI te kunnen profiteren. De hyperscalers zijn immers de plekken waar die capaciteit beschikbaar is.
De contouren van DSR voor Europa en Nederland zijn duidelijk. Data moet beschermd worden, afhankelijkheid van software en hardware is geen theorie meer maar zichtbare werkelijkheid
Stroomversnelling
Vanaf dat moment ontstaat een stroomversnelling. AI roept veel reacties op en de wetgever komt wederom in verrassend hoog tempo met wetgeving, waarbij voor de EU-lidstaten geldt dat data beschermd dient te worden. AI is wat dat betreft een accelerator voor DSR-discussies. Wederom: in heel veel meer landen dan Nederland en de 26 andere EU-lidstaten.
Pogingen van hyperscalers AI naar voren te schuiven om andere prangende vragen te voorkomen, vallen niet overal in goede aarde. Helemaal niet als in 2025 de Amerikaanse president bijna dagelijks sancties aankondigt en tarieven instelt.
Contouren duidelijk en opschakelen
Voorjaar 2025 zijn de contouren van DSR voor Europa en Nederland duidelijk. Data moet beschermd worden, afhankelijkheid van software en hardware is geen theorie meer maar zichtbare werkelijkheid.
Voor de buitenwacht zal 2025 het jaar zijn dat DSR uit de startblokken kwam. Het zal voor hen dan ook een verrassing zijn te merken dat er al heel veel beleid en wetgeving was dat het opschakelen naar DSR relatief gemakkelijk maakt. De eerdergenoemde NIS2 en de bekende AVG zijn daar voorbeelden van. Voor beide geldt dat zicht op de leveranciers en partners belangrijk is. Dat is ook bij DSR het geval.
Eindpunt
Sturen op DSR is niet alleen een goednieuwsshow, omdat er al zoveel in de steigers stond of op de plank lag. De uitgangspunten maken ook duidelijk dat sommige zaken niet langer acceptabel of te negeren zijn. Niet-Europese IT-dienstverleners, datacenters en hyperscalers zullen het lastiger krijgen klanten te werven en behouden.
Ketenverantwoordelijkheid
Waarschijnlijk is een van de belangrijkste criteria iets dat makkelijk over het hoofd wordt gezien. IT is complex en meer dan ooit is samenwerking nodig. Dat samenwerken doen partijen groot en klein die tezamen een of meerdere ketens vormen. Ketenverantwoordelijkheid zal aanzienlijk belangrijker worden. Of het daarbij een kwestie is van verantwoordelijkheid nemen of opgelegd krijgen, is een detail. Als de keten goed werkt, dan kunnen de bezwaren die nu nog kleven aan AI en vooral de data die daarvoor nodig is, worden opgelost. Wat dat betreft is DSR mogelijk een eindpunt voor het onverantwoordelijk gebruik van AI en een startpunt voor veilig het gebruiken.Cloud, software en hardware
DSR als uitgangspunt heeft ook gevolgen voor het gebruik van, met name, publieke clouds, software en hardware. Verderop in dit e-magazine komen enkele van die punten nog aan bod.