Nextcloud:stille opmars van een nuchter alternatief
Nextcloud: stille opmars van een nuchter alternatief
Nextcloud duikt steeds vaker op in gesprekken over digitale soevereiniteit en weerbaarheid, maar opvallend genoeg zelden in succesverhalen. Veel organisaties die ermee werken, kiezen bewust voor stilte. Niet omdat er niets te melden valt, maar omdat software en cloud geen doel zijn. Dit artikel kijkt voorbij de namen en aankondigingen, en zoomt in op wat die stille opmars van Nextcloud werkelijk betekent.
TEKST: RASHID NIAMAT BEELD: WONDERWORKS / NEXTCLOUD
Wie ITchannelPRO het afgelopen jaar heeft gevolgd weet wellicht nog dat een paar keer is stilgestaan bij Nextcloud. Bijeenkomsten over dit open source-product van het gelijknamige Duitse bedrijf hebben in Nederland en daarbuiten op behoorlijk veel aandacht kunnen rekenen. Maar, en dat is wel apart, een stroom van persberichten met succesverhalen in Nederland is uitgebleven.
Nieuwsgierigheid
Met roadshows heeft het team van Nextcloud in meerdere Europese landen bestaande en potentiële gebruikers en partners bijeengebracht. De twee activiteiten in Den Haag waren volgeboekt. De nieuwsgierigheid van inkopers, IT-beheerders en nog een heel scala van specialisten, inclusief compliancy-experts, was dus groot.
Men kreeg te horen over deployments van Nextcloud in binnen- en buitenland. De lijst van instanties en ondernemingen die gedeeltelijk of geheel op Nextcloud leunen en die genoemd mogen worden, was al indrukwekkend en wordt steeds langer.
Interessant signaal
Dat bij de tweede bijeenkomst in Nederland KPN en Centric op de sprekerslijst stonden was een interessant signaal. Deze bedrijven omarmen niet elke dienst en ze bedienen bijzondere klantgroepen. Zijn daarmee de volgende stappen gezet om de Nederlandse overheid en het bedrijfsleven aan Nextcloud te krijgen?
Nextcloud Community Conference 2025
Het antwoord op die vraag is bevestigend, maar tegelijk moet een kanttekening worden gemaakt. Het gros van doelgroepen die vanwege digitale soevereiniteit en resilience op zoek is naar een oplossing, zoals Nextcloud, heeft op dit moment contracten voor software die zeer waarschijnlijk niet open source en zeker niet Europees is. Elke omarming van Nextcloud vanuit die hoek is iets anders dan een greenfield-operatie. Het is eerder het begin van een proces dat kan leiden tot een volledige migratie.
De koudwatervrees voor dit soort migraties is groot. Op de Nextcloud-bijeenkomsten wordt daar serieus op ingegaan. Die uitwisseling van verwachtingen en ervaringen zijn absoluut zeer waardevol.
Geen ruchtbaarheid
Wat tijdens die sessies ook opvalt is dat er al behoorlijk wat organisaties bezig zijn met overstappen, een parallelle omgeving inrichten of dat proces hebben afgerond. De meesten kiezen er bewust voor daar geen ruchtbaarheid aan te geven. Overstappen is namelijk geen doel op zich en software, cloud en IT zijn een middel.
Nuchtere kijk
Die nuchtere kijk speelt bij gebruikers van Nextcloud, maar ook bij het bedrijf zelf. Als dat kwartje eenmaal is gevallen, dan valt ook op hoe groot het verschil is met andere softwaremakers. Die hebben omwille van de beursnoteringen en een zeer uitgebreid partnerkanaal geen andere keuze dan constant met nieuws te komen.
In dat constante proces worden de software en de partners op een voetstuk geplaatst en voor onmisbaar en onvervangbaar verklaard. Die status verhindert dat men het verschil kan maken tussen doel en middel. Dat proces speelt al heel lang en voorkomt ondertussen dat de markt ziet dat het ook anders kan.
Zelf doen en de eigen cloud onderbrengen bij partijen in het eigen land is een bewuste keuze en manier om invulling te geven aan digitale soevereiniteit
Zelf doen bij MKB en SoHo
Zeker bij kleinere ondernemingen is het zelf installeren en onderhouden van een platform waar gebruikers data kunnen opslaan en delen plus de agenda’s bijhouden, minder complex dan velen denken. Nextcloud maakt dat en nog veel meer mogelijk.
Voor die segmenten is er eigenlijk weinig reden te kiezen voor een hyperscale-omgeving of datacenters die een mondiale footprint hebben. Samenwerken met een provider en datacenter in de eigen regio is logischer.
Zelf doen en de eigen cloud onderbrengen bij partijen in het eigen land is een bewuste keuze en manier om invulling te geven aan digitale soevereiniteit. Het is ook onlosmakelijk verbonden met het streven naar transparantie. Dat deze segmenten daar betrekkelijk weinig proactief over communiceren is begrijpelijk, ze hebben het liever over de diensten en producten die ze leveren.
Grotere bedrijven
Bedrijven met een grotere omvang of meer complexe processen die kiezen voor Nextcloud, zullen het inrichten en beheer van het platform graag aan derden overlaten. Dat soort partners, twee daarvan zijn eerder genoemd in dit artikel, zullen merken dat die klanten daar verder weinig ruchtbaarheid geven.
Middel, geen doel
Dat meer bedrijven en instanties, groot en klein, overstappen naar Nextcloud is een bijzonder proces. Er spelen in ieder geval drie zaken. Ten eerste, en dat is in de context van digitale soevereiniteit en resilience natuurlijk zeer relevant, bewijst het dat hiernaartoe werken mogelijk is.
Punt twee heeft daar veel mee te maken: de vooruitgang kan ondubbelzinnig en transparant worden aangetoond. Partijen die een migratie naar Nextcloud faciliteren of zelf doorvoeren kunnen immers veel meer schakels in de keten van leveranciers nalopen dan anders het geval is en dat documenteren.
Tenslotte valt op dat door dit proces software en cloud weer meer als een middel en niet als een doel worden gezien. Het lijkt wellicht een detail, maar het is daarom niet minder intrigerend te zien hoe partijen hier bewust voor lijken te kiezen. 
Nextcloud niet de enige manier of oplossing. Het is echter wel een interessante optie van een volwassen en bovenal nuchter bedrijf. DSR maakt net als de andere publicaties van LuteijnMedia al enige tijd gebruik van Nextcloud voor basics als opslaan en delen.