{"id":3111,"date":"2026-05-15T07:32:27","date_gmt":"2026-05-15T07:32:27","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/?page_id=3111"},"modified":"2026-05-25T17:17:52","modified_gmt":"2026-05-25T17:17:52","slug":"autonoom-onderwijs-is-meer-dan-microsoft-alternatief-0215","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/autonoom-onderwijs-is-meer-dan-microsoft-alternatief-0215\/","title":{"rendered":"Autonoom onderwijs is meer dan Microsoft-alternatief &#8211; 0215"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"3111\" class=\"elementor elementor-3111\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f88b99f e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"f88b99f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;position&quot;:&quot;fixed&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-efb0984 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"efb0984\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d0e5ed8 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"d0e5ed8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"222\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/05\/DSR-MAGAZINE-DIAP.webp\" class=\"attachment-full size-full wp-image-3025\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/05\/DSR-MAGAZINE-DIAP.webp 1920w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/05\/DSR-MAGAZINE-DIAP-300x35.webp 300w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/05\/DSR-MAGAZINE-DIAP-1024x118.webp 1024w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/05\/DSR-MAGAZINE-DIAP-768x89.webp 768w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/05\/DSR-MAGAZINE-DIAP-1536x178.webp 1536w\" sizes=\"(max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-83d2a4b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"83d2a4b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-422778d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"422778d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">DIGITALE AUTONOMIE<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7b214248 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"7b214248\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60427651 e-con-full elementor-hidden-mobile e-flex e-con e-child\" data-id=\"60427651\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-67fdbc0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"67fdbc0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;,&quot;sticky&quot;:&quot;top&quot;,&quot;sticky_on&quot;:[&quot;desktop&quot;,&quot;tablet_extra&quot;,&quot;tablet&quot;,&quot;mobile_extra&quot;,&quot;mobile&quot;],&quot;sticky_offset&quot;:0,&quot;sticky_effects_offset&quot;:0,&quot;sticky_anchor_link_offset&quot;:0}\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-75d66b03 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"75d66b03\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d3a4221 elementor-hidden-desktop elementor-hidden-tablet_extra elementor-hidden-tablet elementor-hidden-mobile_extra elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"d3a4221\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"800\" height=\"534\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/05\/0226-15-EDU-MOB-1024x683.webp\" class=\"attachment-large size-large wp-image-3116\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/05\/0226-15-EDU-MOB-1024x683.webp 1024w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/05\/0226-15-EDU-MOB-300x200.webp 300w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/05\/0226-15-EDU-MOB-768x512.webp 768w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/05\/0226-15-EDU-MOB.webp 1500w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7afa8d7 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"7afa8d7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Autonoom onderwijs is meer dan Microsoft-alternatief<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5fb2ceea elementor-widget__width-inherit elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5fb2ceea\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>De discussie over digitale autonomie in het Nederlandse onderwijs verschuift snel van theorie naar praktijk. Waar digitale soevereiniteit enkele jaren geleden nog vooral een beleidsmatige term was, ontstaat nu een concreet ecosysteem van Europese alternatieven dat daadwerkelijk voet aan de grond krijgt binnen scholen, universiteiten en onderzoeksinstellingen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-13e33715 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"13e33715\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-63a1352a elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"63a1352a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5e54b691 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5e54b691\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">TEKST: SANDER HULSMAN\u00a0 BEELD: ENVATO<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-53c27888 elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"53c27888\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5aaee776 elementor-drop-cap-yes elementor-drop-cap-view-stacked elementor-widget__width-inherit elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5aaee776\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;drop_cap&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Een samenwerking tussen <a href=\"https:\/\/itchannelpro.nl\/samenwerking-nextcloud-en-cloudwise-rond-europese-cloud-voor-onderwijs\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nextcloud en Cloudwise<\/a>, <a href=\"https:\/\/www.surf.nl\/nieuws\/door-grote-belangstelling-extra-instapmoment-nextcloud-pilot\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">een brede pilot van SURF<\/a> en de toenemende politieke aandacht voor afhankelijkheid van Amerikaanse hyperscalers laten zien dat onderwijsinstellingen niet langer uitsluitend kijken naar functionaliteit en prijs. Ze kijken nadrukkelijk ook naar regie, data-opslag en strategische onafhankelijkheid.<\/p><h4>Microsoft en Google<\/h4><p>Die ontwikkeling komt niet uit het niets. Nederlandse onderwijsinstellingen draaien al jaren vrijwel volledig op ecosystemen van Microsoft en Google. Van e-mail en opslag tot digitale leeromgevingen en AI-functionaliteit: de afhankelijkheid van enkele grote Amerikaanse leveranciers is diep verankerd geraakt in de dagelijkse onderwijspraktijk. Juist daardoor groeit de zorg over vendor lock-in, databescherming, geopolitieke risico\u2019s en de vraag in hoeverre publieke waarden nog voldoende geborgd zijn.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7926aef7 e-con-full e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"7926aef7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3e2b329e elementor-widget-divider--view-line_icon elementor-view-default elementor-widget-divider--element-align-center elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"3e2b329e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon elementor-divider__element\">\n\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-quote-left\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M464 256h-80v-64c0-35.3 28.7-64 64-64h8c13.3 0 24-10.7 24-24V56c0-13.3-10.7-24-24-24h-8c-88.4 0-160 71.6-160 160v240c0 26.5 21.5 48 48 48h128c26.5 0 48-21.5 48-48V304c0-26.5-21.5-48-48-48zm-288 0H96v-64c0-35.3 28.7-64 64-64h8c13.3 0 24-10.7 24-24V56c0-13.3-10.7-24-24-24h-8C71.6 32 0 103.6 0 192v240c0 26.5 21.5 48 48 48h128c26.5 0 48-21.5 48-48V304c0-26.5-21.5-48-48-48z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-73ed2edb elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"73ed2edb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Zelfstandig keuzes maken over technologie, governance en continu\u00efteit<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-414793c3 elementor-widget-divider--view-line_icon elementor-view-default elementor-widget-divider--element-align-center elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"414793c3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon elementor-divider__element\">\n\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-quote-right\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M464 32H336c-26.5 0-48 21.5-48 48v128c0 26.5 21.5 48 48 48h80v64c0 35.3-28.7 64-64 64h-8c-13.3 0-24 10.7-24 24v48c0 13.3 10.7 24 24 24h8c88.4 0 160-71.6 160-160V80c0-26.5-21.5-48-48-48zm-288 0H48C21.5 32 0 53.5 0 80v128c0 26.5 21.5 48 48 48h80v64c0 35.3-28.7 64-64 64h-8c-13.3 0-24 10.7-24 24v48c0 13.3 10.7 24 24 24h8c88.4 0 160-71.6 160-160V80c0-26.5-21.5-48-48-48z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eb7d4d elementor-widget__width-inherit elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"eb7d4d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>In dat licht krijgt digitale autonomie in het onderwijs een bredere betekenis. Het gaat niet alleen over het hosten van data binnen Europa, maar vooral over de mogelijkheid om als onderwijssector zelfstandig keuzes te maken over technologie, governance en continu\u00efteit. <a href=\"https:\/\/www.ru.nl\/en\/projects\/surf-nextcloud-pilot-surf-works\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Radboud Universiteit omschrijft dat onderscheid treffend<\/a> in haar deelname aan <a href=\"https:\/\/www.surf.nl\/nieuws\/door-grote-belangstelling-extra-instapmoment-nextcloud-pilot\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">de SURF Nextcloud-pilot<\/a>: digitale autonomie betekent onafhankelijk kunnen kiezen, terwijl digitale soevereiniteit verder gaat en draait om controle over de volledige technologische keten.<\/p><h4>Combineren open source en onderwijskennis<\/h4><p><a href=\"https:\/\/itchannelpro.nl\/samenwerking-nextcloud-en-cloudwise-rond-europese-cloud-voor-onderwijs\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">De samenwerking tussen Nextcloud en Cloudwise<\/a> sluit direct aan op die ontwikkeling. Tijdens de Nextcloud Enterprise Day 2026 <a href=\"https:\/\/nextcloud.com\/blog\/press_releases\/nextcloud-and-cloudwise-announce-partnership-for-a-dutch-cloud-for-education\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">maakten beide partijen bekend<\/a> gezamenlijk te onderzoeken hoe een Europese cloudomgeving specifiek voor het Nederlandse onderwijs kan worden ontwikkeld. Daarbij combineren zij de open source-technologie van Nextcloud met de onderwijskennis en bestaande infrastructuur van Cloudwise, dat al actief is bij duizenden basisscholen en middelbare scholen in Nederland.<\/p><p>Interessant daarbij is dat het initiatief nadrukkelijk niet wordt gepositioneerd als een ideologische kruistocht tegen Amerikaanse technologie, maar als een pragmatische zoektocht naar keuzevrijheid. Dat nuanceert het debat. Want hoewel de roep om digitale soevereiniteit groeit, erkennen vrijwel alle betrokken partijen dat Microsoft 365 en Google Workspace voorlopig niet zomaar verdwijnen uit het onderwijslandschap.<\/p><h4>Microsoft-afhankelijkheid<\/h4><p>Het is juist die nuance, de Microsoft-afhankelijkheid in het onderwijs, waar veel instellingen mee worstelen. Het is een fundamenteel dilemma, want enerzijds willen zij meer controle over data en digitale infrastructuur, anderzijds zijn de functionaliteit, integratie en gebruiksvriendelijkheid van bestaande platformen diep verweven met onderwijsprocessen. De praktijk laat zien dat autonomie niet ontstaat door simpelweg \u00e9\u00e9n leverancier te vervangen door een andere.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-50bd70c e-con-full e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"50bd70c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-240a724 elementor-widget-divider--view-line_icon elementor-view-default elementor-widget-divider--element-align-center elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"240a724\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon elementor-divider__element\">\n\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-quote-left\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M464 256h-80v-64c0-35.3 28.7-64 64-64h8c13.3 0 24-10.7 24-24V56c0-13.3-10.7-24-24-24h-8c-88.4 0-160 71.6-160 160v240c0 26.5 21.5 48 48 48h128c26.5 0 48-21.5 48-48V304c0-26.5-21.5-48-48-48zm-288 0H96v-64c0-35.3 28.7-64 64-64h8c13.3 0 24-10.7 24-24V56c0-13.3-10.7-24-24-24h-8C71.6 32 0 103.6 0 192v240c0 26.5 21.5 48 48 48h128c26.5 0 48-21.5 48-48V304c0-26.5-21.5-48-48-48z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-07ec140 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"07ec140\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Ervaring opdoen met open source-samenwerkingstools als alternatief voor Big Tech-platformen<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-627994e elementor-widget-divider--view-line_icon elementor-view-default elementor-widget-divider--element-align-center elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"627994e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon elementor-divider__element\">\n\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-quote-right\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M464 32H336c-26.5 0-48 21.5-48 48v128c0 26.5 21.5 48 48 48h80v64c0 35.3-28.7 64-64 64h-8c-13.3 0-24 10.7-24 24v48c0 13.3 10.7 24 24 24h8c88.4 0 160-71.6 160-160V80c0-26.5-21.5-48-48-48zm-288 0H48C21.5 32 0 53.5 0 80v128c0 26.5 21.5 48 48 48h80v64c0 35.3-28.7 64-64 64h-8c-13.3 0-24 10.7-24 24v48c0 13.3 10.7 24 24 24h8c88.4 0 160-71.6 160-160V80c0-26.5-21.5-48-48-48z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-df22d6a elementor-widget__width-inherit elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"df22d6a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Toch lijkt de beweging richting Europese alternatieven versneld op gang te komen. SURF speelt daarin een cruciale rol. De ICT-co\u00f6peratie voor onderwijs en onderzoek <a href=\"https:\/\/www.surf.nl\/themas\/publieke-waarden\/surf-en-nextcloud\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">biedt vanaf 2026 Nextcloud breed aan binnen haar ledennetwerk<\/a>. De belangstelling daarvoor blijkt groot. Volgens SURF willen instellingen nadrukkelijk ervaring opdoen met open source-samenwerkingstools als alternatief voor Big Tech-platformen.<\/p><h4>Proeftuin voor Europese autonomie<\/h4><p>Wat deze ontwikkeling bijzonder maakt, is dat het onderwijs hiermee mogelijk fungeert als proeftuin voor bredere Europese digitale autonomie. Onderwijsinstellingen hebben immers een schaalgrootte, maatschappelijke functie en samenwerkingsstructuur die commerci\u00eble organisaties vaak missen. Bovendien zijn publieke waarden zoals privacy, toegankelijkheid en transparantie hier expliciet onderdeel van de opdracht.<\/p><p>Dat verklaart ook waarom de discussie steeds vaker gekoppeld wordt aan geopolitieke ontwikkelingen. Europese instellingen realiseren zich dat digitale infrastructuur inmiddels net zo strategisch is geworden als energie, telecom of mobiliteit. Wanneer cruciale communicatie- en samenwerkingssystemen volledig afhankelijk zijn van buitenlandse partijen, ontstaat automatisch een kwetsbaarheid. Zeker in een tijd waarin technologische en geopolitieke spanningen toenemen.<\/p><h4>Honderden miljoenen investeren<\/h4><p>Die bredere context speelt nadrukkelijk mee in de positionering van Nextcloud. Het Duitse bedrijf profileert zich steeds sterker als Europese speler op het gebied van digitale soevereiniteit en investeert fors in verdere ontwikkeling van zijn platform. Volgens recente berichtgeving wil Nextcloud de komende jaren <a href=\"https:\/\/www.reddit.com\/r\/BuyFromEU\/comments\/1p6u1mr\/sovereignty_2030_nextcloud_invests_over_250\/?solution=da66f9a498e19386da66f9a498e19386&amp;js_challenge=1&amp;token=bbbe4bf1c9a2b5160829c4be34da58615142c8f0fda38050b29e2df39ad34dfe&amp;jsc_orig_r=\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">honderden miljoenen euro\u2019s investeren<\/a> in Europese digitale onafhankelijkheid en onderwijsgerelateerde innovatie.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8c8941a e-con-full e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"8c8941a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e107c4e elementor-widget-divider--view-line_icon elementor-view-default elementor-widget-divider--element-align-center elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"e107c4e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon elementor-divider__element\">\n\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-quote-left\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M464 256h-80v-64c0-35.3 28.7-64 64-64h8c13.3 0 24-10.7 24-24V56c0-13.3-10.7-24-24-24h-8c-88.4 0-160 71.6-160 160v240c0 26.5 21.5 48 48 48h128c26.5 0 48-21.5 48-48V304c0-26.5-21.5-48-48-48zm-288 0H96v-64c0-35.3 28.7-64 64-64h8c13.3 0 24-10.7 24-24V56c0-13.3-10.7-24-24-24h-8C71.6 32 0 103.6 0 192v240c0 26.5 21.5 48 48 48h128c26.5 0 48-21.5 48-48V304c0-26.5-21.5-48-48-48z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ed26535 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ed26535\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Hoe ver is autonomie daadwerkelijk haalbaar zonder concessies aan gebruiksgemak en productiviteit?<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4890ef7 elementor-widget-divider--view-line_icon elementor-view-default elementor-widget-divider--element-align-center elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"4890ef7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon elementor-divider__element\">\n\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-quote-right\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M464 32H336c-26.5 0-48 21.5-48 48v128c0 26.5 21.5 48 48 48h80v64c0 35.3-28.7 64-64 64h-8c-13.3 0-24 10.7-24 24v48c0 13.3 10.7 24 24 24h8c88.4 0 160-71.6 160-160V80c0-26.5-21.5-48-48-48zm-288 0H48C21.5 32 0 53.5 0 80v128c0 26.5 21.5 48 48 48h80v64c0 35.3-28.7 64-64 64h-8c-13.3 0-24 10.7-24 24v48c0 13.3 10.7 24 24 24h8c88.4 0 160-71.6 160-160V80c0-26.5-21.5-48-48-48z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-100ec02 elementor-widget__width-inherit elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"100ec02\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Tegelijkertijd is het belangrijk om realistisch te blijven over de uitdagingen. <a href=\"https:\/\/www.reddit.com\/r\/nederlands\/comments\/1jcic52\/is_nextcloud_het_beste_europese_alternatief_voor\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">In discussies binnen de Nederlandse tech-community<\/a> wordt regelmatig gewezen op beperkingen van open source-alternatieven zoals Nextcloud. Gebruikers noemen onder meer schaalbaarheid, gebruikerservaring en integratie met bestaande workflows als aandachtspunten. Ook binnen onderwijsinstellingen leeft de vraag hoe ver autonomie daadwerkelijk haalbaar is zonder concessies aan gebruiksgemak en productiviteit.<\/p><h4>Cre\u00ebren strategische opties<\/h4><p>Dat maakt duidelijk dat digitale autonomie geen binair vraagstuk is. Het gaat niet om volledig loskomen van Amerikaanse technologie, maar om het cre\u00ebren van strategische opties. Juist hybride modellen lijken daarom kansrijk. Veel instellingen experimenteren met een combinatie van bestaande platformen en Europese alternatieven, waarbij specifieke onderdelen, zoals opslag, samenwerking of AI, stapsgewijs meer onder eigen regie worden gebracht.<\/p><p>Ook internationaal ontstaan daarvan inmiddels concrete voorbeelden. In de Franse regio \u00cele-de-France werd bijvoorbeeld een grootschalig onderwijsplatform uitgerold op basis van Nextcloud-technologie voor <a href=\"https:\/\/help.nextcloud.com\/t\/ile-de-france-offers-550-000-students-and-staff-a-sovereign-cloud-collaboration-platform\/237049\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">meer dan een half miljoen leerlingen en medewerkers<\/a>. Het project werd expliciet gepositioneerd als een soeverein alternatief voor Microsoft-gebaseerde samenwerkingstools.<\/p><h4>Open source-ecosystemen<\/h4><p>Daarnaast groeit binnen Europa de aandacht voor open source-ecosystemen rondom onderwijs en overheid. In Duitsland werkt de deelstaat Schleswig-Holstein aan <a href=\"https:\/\/www.reddit.com\/r\/Buy_European\/comments\/1szbrsn\/schleswigholstein_is_not_treating_digital\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">een grootschalige migratie weg van Microsoft-omgevingen<\/a> richting onder andere LibreOffice, Thunderbird en Nextcloud. Dat project laat zien dat digitale autonomie steeds vaker wordt benaderd als langetermijnstrategie in plaats van als tijdelijke pilot.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-abdf779 e-con-full e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"abdf779\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8f3786b elementor-widget-divider--view-line_icon elementor-view-default elementor-widget-divider--element-align-center elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"8f3786b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon elementor-divider__element\">\n\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-quote-left\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M464 256h-80v-64c0-35.3 28.7-64 64-64h8c13.3 0 24-10.7 24-24V56c0-13.3-10.7-24-24-24h-8c-88.4 0-160 71.6-160 160v240c0 26.5 21.5 48 48 48h128c26.5 0 48-21.5 48-48V304c0-26.5-21.5-48-48-48zm-288 0H96v-64c0-35.3 28.7-64 64-64h8c13.3 0 24-10.7 24-24V56c0-13.3-10.7-24-24-24h-8C71.6 32 0 103.6 0 192v240c0 26.5 21.5 48 48 48h128c26.5 0 48-21.5 48-48V304c0-26.5-21.5-48-48-48z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-45a0de9 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"45a0de9\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>AI-diensten gecontroleerd, transparant en binnen Europese governance-kaders aanbieden<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-321ae12 elementor-widget-divider--view-line_icon elementor-view-default elementor-widget-divider--element-align-center elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"321ae12\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon elementor-divider__element\">\n\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-quote-right\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M464 32H336c-26.5 0-48 21.5-48 48v128c0 26.5 21.5 48 48 48h80v64c0 35.3-28.7 64-64 64h-8c-13.3 0-24 10.7-24 24v48c0 13.3 10.7 24 24 24h8c88.4 0 160-71.6 160-160V80c0-26.5-21.5-48-48-48zm-288 0H48C21.5 32 0 53.5 0 80v128c0 26.5 21.5 48 48 48h80v64c0 35.3-28.7 64-64 64h-8c-13.3 0-24 10.7-24 24v48c0 13.3 10.7 24 24 24h8c88.4 0 160-71.6 160-160V80c0-26.5-21.5-48-48-48z\"><\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cefe2de elementor-widget__width-inherit elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cefe2de\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Binnen het Nederlandse onderwijs verschuift de discussie inmiddels ook richting AI. Want dezelfde afhankelijkheden die eerder ontstonden rondom cloud en kantoorsoftware, dreigen nu opnieuw te ontstaan rondom generatieve AI-platformen. Onderwijsinstellingen zoeken daarom naar manieren om AI-functionaliteit aan te bieden zonder volledige afhankelijkheid van gesloten commerci\u00eble ecosystemen. Onderzoekers van Fontys ICT spreken in dat verband over \u2018<a href=\"https:\/\/arxiv.org\/abs\/2512.08978\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">institutionele AI-soevereiniteit<\/a>\u2019: het vermogen om AI-diensten gecontroleerd, transparant en binnen Europese governance-kaders aan te bieden.<\/p><h4>Bredere maatschappelijke beweging<\/h4><p>Daarmee wordt duidelijk dat autonomie uiteindelijk veel verder gaat dan technologie alleen. Het raakt governance, publieke waarden, onderwijsvisie en strategische onafhankelijkheid. Europese alternatieven zoals Nextcloud winnen momenteel terrein omdat zij aansluiten op een bredere maatschappelijke beweging waarin organisaties opnieuw willen bepalen waar hun data staat, wie toegang heeft tot systemen en onder welke wetgeving digitale diensten vallen.<\/p><p>De komende jaren zullen waarschijnlijk niet draaien om een volledige breuk met Big Tech, maar om het ontstaan van een meer divers digitaal landschap waarin onderwijsinstellingen opnieuw keuzevrijheid opbouwen. Juist daarin ligt misschien wel de belangrijkste betekenis van de huidige beweging. Autonomie betekent niet alles zelf doen, maar voorkomen dat afhankelijkheid zo groot wordt dat kiezen geen optie meer is. Voor het Nederlandse onderwijs lijkt die bewustwording inmiddels definitief begonnen. <img decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-419\" style=\"vertical-align: -3px;\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/SLUITSTIP-B.webp\" alt=\"\" width=\"20\" height=\"20\" \/><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-19a9123d e-con-full elementor-hidden-mobile e-flex e-con e-child\" data-id=\"19a9123d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-50d8ed5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"50d8ed5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;,&quot;sticky&quot;:&quot;top&quot;,&quot;sticky_on&quot;:[&quot;desktop&quot;,&quot;tablet_extra&quot;,&quot;tablet&quot;,&quot;mobile_extra&quot;,&quot;mobile&quot;],&quot;sticky_offset&quot;:0,&quot;sticky_effects_offset&quot;:0,&quot;sticky_anchor_link_offset&quot;:0}\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7ebfda53 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"7ebfda53\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4a06e36d elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"4a06e36d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1199c47e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"1199c47e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;gradient&quot;,&quot;position&quot;:&quot;fixed&quot;}\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7c80484d e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"7c80484d\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f9ed485 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2f9ed485\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-47099a4e elementor-widget elementor-widget-off-canvas\" data-id=\"47099a4e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;entrance_animation&quot;:&quot;slideInUp&quot;,&quot;exit_animation&quot;:&quot;slideInUp&quot;,&quot;prevent_scroll&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"off-canvas.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div id=\"off-canvas-47099a4e\" class=\"e-off-canvas\" role=\"dialog\" aria-hidden=\"true\" aria-label=\"Off-Canvas\" aria-modal=\"true\" inert=\"\" data-delay-child-handlers=\"true\">\n\t\t\t<div class=\"e-off-canvas__overlay\"><\/div>\n\t\t\t<div class=\"e-off-canvas__main\">\n\t\t\t\t<div class=\"e-off-canvas__content\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-594f8473 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"594f8473\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-54df0610 elementor-view-default elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"54df0610\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<a class=\"elementor-icon\" href=\"#elementor-action%3Aaction%3Doff_canvas%3Aclose%26settings%3DeyJpZCI6IjQ3MDk5YTRlIiwiZGlzcGxheU1vZGUiOiJjbG9zZSJ9\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-window-close\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M464 32H48C21.5 32 0 53.5 0 80v352c0 26.5 21.5 48 48 48h416c26.5 0 48-21.5 48-48V80c0-26.5-21.5-48-48-48zm-83.6 290.5c4.8 4.8 4.8 12.6 0 17.4l-40.5 40.5c-4.8 4.8-12.6 4.8-17.4 0L256 313.3l-66.5 67.1c-4.8 4.8-12.6 4.8-17.4 0l-40.5-40.5c-4.8-4.8-4.8-12.6 0-17.4l67.1-66.5-67.1-66.5c-4.8-4.8-4.8-12.6 0-17.4l40.5-40.5c4.8-4.8 12.6-4.8 17.4 0l66.5 67.1 66.5-67.1c4.8-4.8 12.6-4.8 17.4 0l40.5 40.5c4.8 4.8 4.8 12.6 0 17.4L313.3 256l67.1 66.5z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-345e2492 elementor-widget__width-inherit elementor-widget elementor-widget-shortcode\" data-id=\"345e2492\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"shortcode.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-shortcode\">\t\t<div data-elementor-type=\"container\" data-elementor-id=\"3525\" class=\"elementor elementor-3525\" data-elementor-post-type=\"elementor_library\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60c5081 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"60c5081\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-163a610 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"163a610\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">MENU<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a2758df elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"a2758df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c0bf9fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c0bf9fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">DEEL DIT ARTIKEL<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d9bf164 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d9bf164\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eeaf0dc elementor-share-buttons--view-icon elementor-share-buttons--skin-boxed elementor-share-buttons--shape-rounded elementor-share-buttons--color-custom elementor-grid-0 elementor-widget elementor-widget-share-buttons\" data-id=\"eeaf0dc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"share-buttons.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid\" role=\"list\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid-item\" role=\"listitem\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-share-btn elementor-share-btn_linkedin\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Delen op linkedin\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-share-btn__icon\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-linkedin\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 32H31.9C14.3 32 0 46.5 0 64.3v383.4C0 465.5 14.3 480 31.9 480H416c17.6 0 32-14.5 32-32.3V64.3c0-17.8-14.4-32.3-32-32.3zM135.4 416H69V202.2h66.5V416zm-33.2-243c-21.3 0-38.5-17.3-38.5-38.5S80.9 96 102.2 96c21.2 0 38.5 17.3 38.5 38.5 0 21.3-17.2 38.5-38.5 38.5zm282.1 243h-66.4V312c0-24.8-.5-56.7-34.5-56.7-34.6 0-39.9 27-39.9 54.9V416h-66.4V202.2h63.7v29.2h.9c8.9-16.8 30.6-34.5 62.9-34.5 67.2 0 79.7 44.3 79.7 101.9V416z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid-item\" role=\"listitem\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-share-btn elementor-share-btn_email\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Delen op email\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-share-btn__icon\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-envelope\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M502.3 190.8c3.9-3.1 9.7-.2 9.7 4.7V400c0 26.5-21.5 48-48 48H48c-26.5 0-48-21.5-48-48V195.6c0-5 5.7-7.8 9.7-4.7 22.4 17.4 52.1 39.5 154.1 113.6 21.1 15.4 56.7 47.8 92.2 47.6 35.7.3 72-32.8 92.3-47.6 102-74.1 131.6-96.3 154-113.7zM256 320c23.2.4 56.6-29.2 73.4-41.4 132.7-96.3 142.8-104.7 173.4-128.7 5.8-4.5 9.2-11.5 9.2-18.9v-19c0-26.5-21.5-48-48-48H48C21.5 64 0 85.5 0 112v19c0 7.4 3.4 14.3 9.2 18.9 30.6 23.9 40.7 32.4 173.4 128.7 16.8 12.2 50.2 41.8 73.4 41.4z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid-item\" role=\"listitem\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-share-btn elementor-share-btn_whatsapp\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Delen op whatsapp\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-share-btn__icon\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-whatsapp\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M380.9 97.1C339 55.1 283.2 32 223.9 32c-122.4 0-222 99.6-222 222 0 39.1 10.2 77.3 29.6 111L0 480l117.7-30.9c32.4 17.7 68.9 27 106.1 27h.1c122.3 0 224.1-99.6 224.1-222 0-59.3-25.2-115-67.1-157zm-157 341.6c-33.2 0-65.7-8.9-94-25.7l-6.7-4-69.8 18.3L72 359.2l-4.4-7c-18.5-29.4-28.2-63.3-28.2-98.2 0-101.7 82.8-184.5 184.6-184.5 49.3 0 95.6 19.2 130.4 54.1 34.8 34.9 56.2 81.2 56.1 130.5 0 101.8-84.9 184.6-186.6 184.6zm101.2-138.2c-5.5-2.8-32.8-16.2-37.9-18-5.1-1.9-8.8-2.8-12.5 2.8-3.7 5.6-14.3 18-17.6 21.8-3.2 3.7-6.5 4.2-12 1.4-32.6-16.3-54-29.1-75.5-66-5.7-9.8 5.7-9.1 16.3-30.3 1.8-3.7.9-6.9-.5-9.7-1.4-2.8-12.5-30.1-17.1-41.2-4.5-10.8-9.1-9.3-12.5-9.5-3.2-.2-6.9-.2-10.6-.2-3.7 0-9.7 1.4-14.8 6.9-5.1 5.6-19.4 19-19.4 46.3 0 27.3 19.9 53.7 22.6 57.4 2.8 3.7 39.1 59.7 94.8 83.8 35.2 15.2 49 16.5 66.6 13.9 10.7-1.6 32.8-13.4 37.4-26.4 4.6-13 4.6-24.1 3.2-26.4-1.3-2.5-5-3.9-10.5-6.6z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b19a791 copy-page-url elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"b19a791\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"#\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Kopieer Link<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-29bc280 elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"29bc280\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bc793ff e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"bc793ff\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;,&quot;animation&quot;:&quot;none&quot;,&quot;animation_delay&quot;:1250}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fe6a98d elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"fe6a98d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">INHOUD<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-890d1c3 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"890d1c3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-29edb67 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"29edb67\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>01 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">DSR MAGAZINE<br \/><\/span><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Editie 02 &#8211; Mei 2026<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-b951704 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b951704\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/european-resilience-summit-den-haag-0202\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3b5d9bc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3b5d9bc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>02 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Registreer je nu!<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">European Resilience Summit, 18 juni in Den Haag<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-cc73e56 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cc73e56\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/inhoud-voorwoord-0203\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cc83b87 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"cc83b87\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>03 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">VOORWOORD &amp; INHOUD<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Colofon<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-63e9682 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"63e9682\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/jan-willem-des-tombe-leaseweb-over-soevereiniteit-en-resilience-0204\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ab95290 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ab95290\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>04 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Coverstory<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Jan Willem des Tombe (Leaseweb) over een nieuw besef in de Europese cloudmarkt<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-7fcdbc9 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"7fcdbc9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/kwartaaloverzicht-digitale-soevereiniteit-resilience-0205\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-128ec38 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"128ec38\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>05 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Kwartaaloverzicht<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Digitale soevereiniteit verschuift van beleidsambitie naar infrastructuur<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-48888a4 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"48888a4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/duitse-soevereine-cloud-als-geopolitisch-instrument-0206\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4ee325b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4ee325b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>06 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Stackit<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Duitse soevereine cloud als geopolitisch instrument<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-4bc8cc8 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"4bc8cc8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/eurofiber-ontdek-jouw-digitale-autonomie-0207\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c07265 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2c07265\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>07 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Eurofiber<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Jouw data. Jouw keuze. Ontdek jouw digitale autonomie<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-e0976bf e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"e0976bf\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/escrow-is-onmisbaar-voor-digitale-soevereiniteit-0208\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-162e47c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"162e47c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>08 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Interview<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Herman Kui (Escrow4all) over continu\u00efteit en controle waarborgen<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-3ea69f8 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"3ea69f8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/samen-werken-aan-digitale-autonomie-in-de-keten-0209\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-87687f3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"87687f3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>09 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">DSR<br \/><\/span><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Abonneer je nu op onze nieuwsbrief!<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a18f6aa elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"a18f6aa\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d9508f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"9d9508f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">DOSSIER<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-24b3cf5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"24b3cf5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/round-table-digitale-autonomie-in-beweging-0210\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a9dab54 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a9dab54\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>10 <span style=\"color: #1f3a5f; text-transform: uppercase;\">Introductie<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #577aaa; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Round tables: van architectuur tot exit-strategie<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-c48c4e8 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c48c4e8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/hoe-digitale-soevereiniteit-de-it-keten-verandert-0211\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f92684 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f92684\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>11 <span style=\"color: #1f3a5f; text-transform: uppercase;\">Round table 1<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #577aaa; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Hoe digitale soevereiniteit de IT-keten verandert<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-66e5b82 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"66e5b82\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/digitale-soevereiniteit-hoe-stap-je-weer-uit-0212\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ef211dc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ef211dc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>12 <span style=\"color: #1f3a5f; text-transform: uppercase;\">Round table 2<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #577aaa; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Digitale soevereiniteit: hoe stap je weer uit?<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-0be8def e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"0be8def\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/zonder-fundament-geen-digitale-autonomie-0213\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f09583a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f09583a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>13 <span style=\"color: #1f3a5f; text-transform: uppercase;\">Video-interviews<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #577aaa; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Zonder fundament geen digitale autonomie<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-642b16f e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"642b16f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/meetbare-digitale-soevereiniteit-0214\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-febadb5 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"febadb5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>14 <span style=\"color: #1f3a5f; text-transform: uppercase;\">SEAL-standaard<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #577aaa; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Meetbare digitale soevereiniteit<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-c27879b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c27879b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/autonoom-onderwijs-is-meer-dan-microsoft-alternatief-0215\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-440f7b0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"440f7b0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>15 <span style=\"color: #1f3a5f; text-transform: uppercase;\">Autonoom onderwijs<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #577aaa; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Meer dan een Microsoft-alternatief<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6cb20c3 elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"6cb20c3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-e89ebdc e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"e89ebdc\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/waarom-de-european-resilience-summit-werd-opgericht-0216\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e97180d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e97180d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>16 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Historie<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Waarom de European Resilience Summit werd opgericht<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-56a0857 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"56a0857\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/ers-wenen-europas-resilience-agenda-wordt-uitvoeringsvraagstuk-0217\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-399c9d8 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"399c9d8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>17 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Recap<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">ERS Wenen: Europa\u2019s resilience-agenda wordt uitvoeringsvraagstuk<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-7e4d6e3 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"7e4d6e3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/ers-den-haag-van-strategie-naar-uitvoeringsarchitectuur-0218\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26b02a3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"26b02a3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>18 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">European Resilience Summit<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">ERS Den Haag: van strategie naar uitvoeringsarchitectuur<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-1f7fba6 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"1f7fba6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/zo-krijgt-de-european-resilience-summit-inhoudelijke-vorm-0219\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-12be0b4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"12be0b4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>19 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">European Resilience Summit<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Zo krijgt de European Resilience Summit in Den Haag inhoudelijke vorm<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-38e7eb1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"38e7eb1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/resilience-als-ecosysteem-0220\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d3d278 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d3d278\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>20 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">European Resilience Summit<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Samenwerking centraal in Den Haag: resilience als ecosysteem<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-34632dd e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"34632dd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/de-onzichtbare-schakel-in-de-europese-weerbaarheidsketen-0221\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b8bab1e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b8bab1e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>21 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Column<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Andreas Prins over de onzichtbare schakel in de Europese weerbaarheidsketen<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-f1414e7 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"f1414e7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/dsr-in-2026-0222\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2909625 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2909625\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>22 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">DSR<\/span><\/p><p><span style=\"color: #ffffff;\"><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Programma 2026<\/span><\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-56c2ab5 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"56c2ab5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-5e9f0de5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"5e9f0de5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/meetbare-digitale-soevereiniteit-0214\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2d4a3bd6 elementor-view-default elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"2d4a3bd6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-left\" viewBox=\"0 0 320 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M34.52 239.03L228.87 44.69c9.37-9.37 24.57-9.37 33.94 0l22.67 22.67c9.36 9.36 9.37 24.52.04 33.9L131.49 256l154.02 154.75c9.34 9.38 9.32 24.54-.04 33.9l-22.67 22.67c-9.37 9.37-24.57 9.37-33.94 0L34.52 272.97c-9.37-9.37-9.37-24.57 0-33.94z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5711ae93 elementor-hidden-mobile elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5711ae93\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">VORIGE<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-43835680 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"43835680\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"#elementor-action%3Aaction%3Doff_canvas%3Aopen%26settings%3DeyJpZCI6IjQ3MDk5YTRlIiwiZGlzcGxheU1vZGUiOiJvcGVuIn0%3D\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-71347952 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"71347952\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">MENU<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-21fc8ba3 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"21fc8ba3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-02-2026\/waarom-de-european-resilience-summit-werd-opgericht-0216\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-787aa365 elementor-hidden-mobile elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"787aa365\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">VOLGENDE<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5daa2e elementor-view-default elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"5daa2e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-right\" viewBox=\"0 0 320 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M285.476 272.971L91.132 467.314c-9.373 9.373-24.569 9.373-33.941 0l-22.667-22.667c-9.357-9.357-9.375-24.522-.04-33.901L188.505 256 34.484 101.255c-9.335-9.379-9.317-24.544.04-33.901l22.667-22.667c9.373-9.373 24.569-9.373 33.941 0L285.475 239.03c9.373 9.372 9.373 24.568.001 33.941z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>DIGITALE AUTONOMIE Autonoom onderwijs is meer dan Microsoft-alternatief De discussie over digitale autonomie in het Nederlandse onderwijs verschuift snel van theorie naar praktijk. Waar digitale soevereiniteit enkele jaren geleden nog vooral een beleidsmatige term was, ontstaat nu een concreet ecosysteem van Europese alternatieven dat daadwerkelijk voet aan de grond krijgt binnen scholen, universiteiten en onderzoeksinstellingen. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":2912,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_canvas","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-3111","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3111","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3111"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3645,"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/3111\/revisions\/3645"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}