{"id":3698,"date":"2026-08-20T11:16:45","date_gmt":"2026-08-20T11:16:45","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/?page_id=3698"},"modified":"2026-09-03T07:54:20","modified_gmt":"2026-09-03T07:54:20","slug":"digitale-soevereiniteit-draait-om-handelingsruimte-0304","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-03-2026\/digitale-soevereiniteit-draait-om-handelingsruimte-0304\/","title":{"rendered":"Digitale soevereiniteit draait om handelingsruimte – 0304"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t\tHarry Franzen\t\t\t\t\t\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\tHarry Franzen is binnen Cegeka actief op het snijvlak van cloudstrategie, digitale soevereiniteit, enterprise-architectuur en cyber resilience. Vanuit zijn rol adviseert hij organisaties over de balans tussen innovatie, controle en weerbaarheid in complexe digitale omgevingen. Daarbij richt hij zich onder meer op cloudtransformatie, governance, risicoanalyse en de praktische toepassing van digitale-soevereiniteitsprincipes binnen zowel publieke als private organisaties. Binnen Cegeka is hij een van de inhoudelijke boegbeelden op het gebied van digitale soevereiniteit en resilience.\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t
\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\"\"\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Van awareness naar actie<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

Digitale soevereiniteit draait om handelingsruimte<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Digitale soevereiniteit is in korte tijd uitgegroeid van een nicheonderwerp tot een strategische bestuursvraag. Waar organisaties zich jarenlang vooral richtten op schaalbaarheid, functionaliteit en kostenvoordelen van cloudplatformen, zorgen geopolitieke ontwikkelingen ervoor dat afhankelijkheden opnieuw tegen het licht worden gehouden. Volgens Harry Franzen<\/a>, expert digitale soevereiniteit en cloudstrategie bij Cegeka<\/a>, bevinden we ons inmiddels op een belangrijk kantelpunt.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

TEKST: SANDER HULSMAN BEELD: CEGEKA<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

De afgelopen periode hebben we vooral veel over digitale soevereiniteit gesproken,\u201d zegt hij. \u201cNu komen we langzaam op het punt waarop organisaties daadwerkelijk stappen gaan zetten. We gaan van praten naar doen.\u201d<\/p>

Volgens Franzen is digitale soevereiniteit geen nieuw concept. Wat wel nieuw is, is de urgentie. De geopolitieke verhoudingen tussen Europa, de Verenigde Staten en China zijn veranderd, waardoor risico\u2019s die jarenlang theoretisch leken ineens tastbaar worden.<\/p>

\u201cHet risico was er altijd al, maar de kans dat het zich manifesteert is groter geworden. Daardoor ontstaat bewustwording. Organisaties realiseren zich dat bepaalde afhankelijkheden misschien minder vanzelfsprekend zijn dan ze jarenlang hebben aangenomen.\u201d<\/p>

Soevereiniteit is geen technologie<\/h4>

Een van de grootste misverstanden die Franzen tegenkomt, is dat digitale soevereiniteit vaak wordt gereduceerd tot een technologiediscussie. \u201cVeel organisaties denken direct aan cloudplatformen of aan de locatie van data. Maar soevereiniteit is geen technologie. Technologie is slechts \u00e9\u00e9n van de assen.\u201d<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t<\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

We leven in een geglobaliseerde wereld vol afhankelijkheden<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t<\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Cegeka hanteert daarbij een benadering die aansluit op het Gartner-model, waarin datasoevereiniteit, operationele soevereiniteit en technologische soevereiniteit centraal staan. Datasoevereiniteit gaat over de locatie van gegevens, toepasselijke wetgeving en toegang tot data. Operationele soevereiniteit richt zich op de mensen die systemen beheren en de controlemechanismen daaromheen. Technologische soevereiniteit draait onder meer om open standaarden, vendor lock-in en de mogelijkheid om workloads te verplaatsen. Juist die laatste dimensie krijgt volgens Franzen vaak de meeste aandacht, terwijl de werkelijkheid veel breder is.<\/p>

Handelingsruimte cre\u00ebren<\/h4>

Daarbij benadrukt Franzen dat organisaties niet moeten denken in absolute termen. Honderd procent digitale soevereiniteit bestaat volgens hem niet. \u201cWe leven in een geglobaliseerde wereld vol afhankelijkheden. De vraag is niet of je afhankelijk bent, maar welke afhankelijkheden je accepteert en waar je bewust meer handelingsruimte wilt cre\u00ebren.\u201d<\/p>

Dat leidt automatisch tot een afweging tussen controle en innovatie. Hyperscalers bieden enorme schaal, functionaliteit en innovatiekracht, maar brengen ook afhankelijkheden met zich mee. \u201cHoe verder je richting volledige soevereiniteit beweegt, hoe meer je vaak moet investeren en hoe meer impact dat kan hebben op adoptie, schaalbaarheid en innovatie. Het gaat dus altijd om het vinden van de juiste balans.\u201d<\/p>

Volgens Franzen betekent dit ook dat niet iedere applicatie of ieder proces hetzelfde niveau van soevereiniteit nodig heeft. \u201cJe begint bij de kritieke processen van je organisatie. Welke processen zijn echt essentieel? Welke risico\u2019s zijn acceptabel en welke niet? Pas daarna bepaal je welke maatregelen passend zijn.\u201d<\/p>

Soevereiniteit als onderdeel van resilience<\/h4>

Voor Cegeka is digitale soevereiniteit nauw verbonden met digitale weerbaarheid, maar niet hetzelfde. \u201cWeerbaarheid is breder. Soevereiniteit is een onderdeel van resilience.\u201d<\/p>

Dat onderscheid wordt steeds belangrijker nu organisaties niet alleen kijken naar cyberaanvallen, maar ook naar verstoringen door geopolitieke ontwikkelingen, uitval van infrastructuur of leveringsproblemen. \u201cUiteindelijk gaat het om kans en impact. Als de impact groot genoeg is, moet je nadenken over maatregelen. Dan maakt het niet uit of de verstoring wordt veroorzaakt door een cybercrimineel, een storing, een hittegolf of geopolitieke besluitvorming.\u201d<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t<\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Bewustzijn verandert de manier waarop organisaties naar risico\u2019s kijken<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t<\/path><\/svg><\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Volgens Franzen ligt daar ook een belangrijke les van de afgelopen jaren. Veel organisaties vertrouwden impliciet op de stabiliteit van bestaande digitale ecosystemen. \u201cEr is een bewustwording ontstaan dat bepaalde afhankelijkheden misschien niet vanzelfsprekend zijn. Dat bewustzijn verandert de manier waarop organisaties naar risico\u2019s kijken.\u201d<\/p>

Hyperscalers zijn niet de vijand<\/h4>

In discussies over digitale soevereiniteit worden hyperscalers regelmatig neergezet als het probleem. Franzen vindt die benadering te simplistisch. \u201cDe oplossingen binnen hyperscaleromgevingen zijn vaak uitstekend. Je krijgt automatisch veel beveiliging, schaalbaarheid en functionaliteit mee. Dat mag je niet onderschatten.\u201d<\/p>

De vraag is volgens hem dan ook niet of organisaties hyperscalers moeten verlaten. \u201cJe kunt absoluut kritieke processen draaien op hyperscalerplatformen. Maar denk wel na over het \u2018wat als\u2019-scenario. Wat doe je als omstandigheden veranderen? Hoe snel kun je handelen?\u201d<\/p>

Daarmee komt een begrip centraal te staan dat volgens Franzen de komende jaren alleen maar belangrijker wordt: portability.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t

\n\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t

De portability-tenzij-grondregel<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

Een van de belangrijkste architectuurprincipes volgens Harry Franzen is \u2018portability tenzij\u2019. Het uitgangspunt is eenvoudig: ontwerp applicaties, contracten en platformen zodanig dat verplaatsing naar een andere omgeving mogelijk blijft, tenzij daar een goede reden voor is.<\/p>

Wat betekent dit concreet?<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t\t