{"id":812,"date":"2026-01-14T08:33:07","date_gmt":"2026-01-14T08:33:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/?page_id=812"},"modified":"2026-02-19T12:08:07","modified_gmt":"2026-02-19T12:08:07","slug":"status-van-digitale-soevereiniteit-in-europa-0116","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/status-van-digitale-soevereiniteit-in-europa-0116\/","title":{"rendered":"Status van digitale soevereiniteit in Europa &#8211; 0116"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"812\" class=\"elementor elementor-812\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3461c64 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"3461c64\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;position&quot;:&quot;fixed&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-6f972e9 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"6f972e9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\" href=\"#\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-39675d6 elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"39675d6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"1920\" height=\"222\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/DSR-MAGAZINE-DIAP.webp\" class=\"attachment-full size-full wp-image-1340\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/DSR-MAGAZINE-DIAP.webp 1920w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/DSR-MAGAZINE-DIAP-300x35.webp 300w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/DSR-MAGAZINE-DIAP-1024x118.webp 1024w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/DSR-MAGAZINE-DIAP-768x89.webp 768w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/DSR-MAGAZINE-DIAP-1536x178.webp 1536w\" sizes=\"(max-width: 1920px) 100vw, 1920px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-50ddaf6a e-con-full e-flex elementor-invisible e-con e-parent\" data-id=\"50ddaf6a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;video&quot;,&quot;background_video_link&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.dsrnews.eu\\\/magazine-nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2026\\\/01\\\/0126-15-FLAG-2.mp4&quot;,&quot;background_play_on_mobile&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;motion_fx_motion_fx_scrolling&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;motion_fx_opacity_effect&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;motion_fx_opacity_direction&quot;:&quot;in-out&quot;,&quot;motion_fx_opacity_range&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;%&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:{&quot;start&quot;:15,&quot;end&quot;:30}},&quot;animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;,&quot;motion_fx_opacity_level&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;motion_fx_devices&quot;:[&quot;desktop&quot;,&quot;tablet_extra&quot;,&quot;tablet&quot;,&quot;mobile_extra&quot;,&quot;mobile&quot;]}\">\n\t\t<div class=\"elementor-background-video-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<video class=\"elementor-background-video-hosted\" role=\"presentation\" autoplay muted playsinline loop><\/video>\n\t\t\t\t\t<\/div><div class=\"elementor-element elementor-element-f5facd8 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"f5facd8\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-196f028 e-con-full e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"196f028\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeInLeft&quot;,&quot;animation_delay&quot;:500}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-06eebce elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"06eebce\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Status van<\/br>digitale<\/br>soevereiniteit<\/br>in Europa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d0397c6 e-con-full e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"d0397c6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeInRight&quot;,&quot;animation_delay&quot;:500}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-47f7193 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"47f7193\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hoe overheden<\/br> autonomie zoeken<\/br> in data, infrastructuur<\/br> en technologie<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-006bb96 e-con-full elementor-hidden-mobile e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"006bb96\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;position&quot;:&quot;absolute&quot;,&quot;animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;,&quot;animation_delay&quot;:1500}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9c54a3e elementor-align-center elementor-widget elementor-widget-lottie\" data-id=\"9c54a3e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;source_json&quot;:{&quot;url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/www.dsrnews.eu\\\/magazine-nl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/sites\\\/2\\\/2026\\\/01\\\/Scroll-Down-off-White.json&quot;,&quot;id&quot;:613,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;alt&quot;:&quot;&quot;,&quot;source&quot;:&quot;library&quot;},&quot;loop&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;source&quot;:&quot;media_file&quot;,&quot;caption_source&quot;:&quot;none&quot;,&quot;link_to&quot;:&quot;none&quot;,&quot;trigger&quot;:&quot;arriving_to_viewport&quot;,&quot;viewport&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;%&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:{&quot;start&quot;:0,&quot;end&quot;:100}},&quot;play_speed&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:1,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;start_point&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;%&quot;,&quot;size&quot;:0,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;end_point&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;%&quot;,&quot;size&quot;:100,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;renderer&quot;:&quot;svg&quot;}\" data-widget_type=\"lottie.default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-lottie__container\"><div class=\"e-lottie__animation\"><\/div><\/div>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2fef4c6b e-flex e-con-boxed elementor-invisible e-con e-parent\" data-id=\"2fef4c6b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;animation&quot;:&quot;fadeIn&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3a75721a elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3a75721a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Digitale soevereiniteit is geen abstract theoretisch begrip meer. Het staat steeds hoger op de agenda van beleidsmakers wereldwijd. Waar het twintig jaar geleden vooral ging om nationale firewalls en basisregels voor privacy, draait het vandaag om cloudinfrastructuur, softwarestacks, AI-beleid en een bredere autonomie ten opzichte van dominante Big Tech-spelers.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-37cbd211 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"37cbd211\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-17bfcc2d elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"17bfcc2d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-491337f3 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"491337f3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">TEKST: SANDER HULSMAN\u00a0 BEELD: ENVATO<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-588e5b3c elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"588e5b3c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2c4041be elementor-drop-cap-yes elementor-drop-cap-view-stacked elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2c4041be\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;drop_cap&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Digitale soevereiniteit is het vermogen van een land om digitale infrastructuren, data en systemen onder eigen controle te houden. Wij brachten verschillende Europese landen in kaart. In dit overzicht onderzoeken we hoe de verschillende landen en regio\u2019s hun digitale soevereiniteit vormgeven. Per land beschrijven we de belangrijkste initiatieven, achtergrond en uitdagingen. Ook kijken we nog even buiten de Europese grenzen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a6a109b elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"a6a109b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Belgi\u00eb: infrastructuur zelfstandig maken<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-45d89d13 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"45d89d13\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><img decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-843 \" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Belgium.webp\" alt=\"\" width=\"111\" height=\"103\" srcset=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Belgium.webp 462w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Belgium-300x279.webp 300w\" sizes=\"(max-width: 111px) 100vw, 111px\" \/>In Belgi\u00eb heeft de beheerder van de .be-domeinen, DNS Belgium, <a href=\"https:\/\/itchannelpro.nl\/dns-belgium-migreert-naar-europese-cloudprovider\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">een migratie aangekondigd<\/a> van Amazon Web Services (AWS) naar een Europese cloudprovider. Deze stap is ingegeven door geopolitieke overwegingen en de wens om minder afhankelijk te zijn van niet-Europese infrastructuren, met behoud van juridische naleving van Europese regels.<\/p><p>Door deze migratie, gepland vanaf 2027, wil Belgi\u00eb een concreet voorbeeld stellen van een kritieke digitale infrastructuur die onder Europese regie valt. De beslissing is ook onderdeel van een bredere discussie onder Belgische CIO\u2019s over technologisch leiderschap en risicoreductie in digitale tooling.<\/p><p>Belgi\u00eb vertegenwoordigt met deze stap een benadering gericht op infrastructuursoevereiniteit, in lijn met bredere EU-initiatieven zoals <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/DNS4EU\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">DNS4EU<\/a> (een EU-initiatief voor een eigen DNS-resolverdienst) die buiten nationale initiatieven ondersteund worden.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-24f1de6 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"24f1de6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Denemarken: open source als soevereiniteitsstrategie<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e2ab010 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e2ab010\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-844 alignleft\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Denmark-300x279.webp\" alt=\"\" width=\"112\" height=\"104\" srcset=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Denmark-300x279.webp 300w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Denmark.webp 462w\" sizes=\"(max-width: 112px) 100vw, 112px\" \/><\/p><p>Denemarken is in 2025 \u00e9\u00e9n van de meest besproken Europese landen als het gaat om concrete stappen richting digitale autonomie. Het ministerie van Digitalisering kondigde aan dat zij de mainstream Microsoft-software <a href=\"https:\/\/itchannelpro.nl\/denemarken-begint-met-dumpen-microsoft\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">gaan vervangen door open source-alternatieven<\/a> zoals LibreOffice en mogelijk Linux-systemen, in het kader van een nieuwe digitaliserings- en soevereiniteitsstrategie.<\/p><p>De verandering geldt specifiek voor het ministerie zelf en vormt deel van een breder plan waarin Denemarken het gebruik van dominante Amerikaanse technologie\u00ebn vermindert om controle over data en processen te versterken. Volgens lokale media en internationale verslaggeving is het onderdeel van een vierjarenplan waarin digitale soevereiniteit expliciet wordt opgenomen.<\/p><p>Ook twee grote Deense gemeenten, <a href=\"https:\/\/www.euronews.com\/next\/2025\/06\/12\/two-city-governments-in-denmark-are-moving-away-from-microsoft-amid-trump-and-us-big-tech-\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kopenhagen en Aarhus<\/a>, zijn deze trend gevolgd door hun afhankelijkheid van Microsoft-ecosystemen te verminderen. Dit illustreert dat dit beleid niet alleen op nationaal niveau leeft maar ook lokaal steun krijgt.<\/p><p>Belangrijke elementen van Denemarken\u2019s aanpak:<\/p><ul><li>Systematische vervanging van mainstream software door open source-alternatieven.<\/li><li>Nieuwe nationale strategie waarin soevereiniteit expliciet wordt opgenomen als doel.<\/li><li>Lokale overheden die deze trend versterken.<br \/><br \/><\/li><\/ul><p>Denemarken staat daarmee model voor een pragmatische Europese benadering: het gaat niet over digitale isolatie, maar over controle over kerncomponenten van de digitale stack en risicobeperking bij externe afhankelijkheid.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-41e6975 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"41e6975\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Duitsland: pragmatische soevereiniteit via open source en risicobeheersing<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-75581b8 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"75581b8\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-845\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Germany-300x279.webp\" alt=\"\" width=\"112\" height=\"104\" srcset=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Germany-300x279.webp 300w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Germany.webp 462w\" sizes=\"(max-width: 112px) 100vw, 112px\" \/><\/p><p>De Duitse benadering van digitale soevereiniteit is minder uitgesproken dan die van Frankrijk (zie hierna), maar minstens zo structureel. In lijn met de federale staatsstructuur ontwikkelt het beleid zich gedecentraliseerd, met deelstaten en publieke instellingen die hun eigen keuzes maken. Dit vaak met een sterke nadruk op open source, transparantie en lange termijn stabiliteit.<\/p><p><span class=\"elementToProof\">Zoals Deutsche Telekom, <\/span>dat <span class=\"elementToProof\">met T-Systems <a href=\"https:\/\/www.t-systems.com\/nl\/nl\/cloud-services\/solutions\/public-cloud\/t-cloud-public\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">een eigen soevereine Europese public cloud<\/a> biedt, waaronder met <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/T_Cloud_Public\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">een datacenter in <\/a><\/span><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/T_Cloud_Public\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nederland<\/a><span class=\"elementToProof\">. Daarnaast is er ook daadkracht. <\/span>Het stampte\u00a0<span class=\"elementToProof\">in zes maanden tijd in M\u00fcnchen <a href=\"https:\/\/www.t-systems.com\/nl\/nl\/insights\/newsroom\/blog\/we-are-building-europes-most-modern-ai-factory-1125424\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">een complete soevereine AI-fabriek<\/a> uit de grond.<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-365a172 e-con-full e-flex elementor-invisible e-con e-child\" data-id=\"365a172\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;,&quot;animation&quot;:&quot;slideInUp&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b5eb925 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"b5eb925\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Soevereine AI-fabriek<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1888c40 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-video\" data-id=\"1888c40\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;youtube_url&quot;:&quot;https:\\\/\\\/youtu.be\\\/9DLZvLeTodI?si=9Rfm0gAZnPjnTnOu&quot;,&quot;video_type&quot;:&quot;youtube&quot;,&quot;controls&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"video.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-wrapper elementor-open-inline\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-video\"><\/div>\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ea877a5 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ea877a5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Een ander sprekend voorbeeld is <a href=\"https:\/\/itchannelpro.nl\/schleswig-holstein-open-source-basis-voor-digitale-soevereiniteit\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">de deelstaat Schleswig-Holstein<\/a>, die bewust kiest voor een open source-basis voor haar digitale infrastructuur. Besturingssystemen, kantoorsoftware en samenwerkingsplatformen worden vervangen door alternatieven die onder publieke controle staan. De motivatie is drieledig:<\/p><ol><li>Vermindering van leveranciersafhankelijkheid<\/li><li>Kostenbeheersing op de lange termijn<\/li><li>Volledige transparantie over data en code<br \/><br \/><\/li><\/ol><p>Op federaal niveau ondersteunt Duitsland initiatieven zoals het Sovereign Tech Fund, waarmee kritieke open source-bouwstenen financieel worden ondersteund. Het uitgangspunt daarbij is dat digitale soevereiniteit niet begint bij eindgebruikerssoftware, maar bij de fundamentele lagen van het internet en de software-stack.<\/p><p>In tegenstelling tot Frankrijk vermijdt Duitsland vaak geopolitieke taal. Digitale soevereiniteit wordt hier vooral geframed als verantwoord risicomanagement, passend bij publieke waarden, rechtszekerheid en duurzaamheid. Daarmee biedt Duitsland een model dat aantrekkelijk is voor landen en organisaties die soevereiniteit stap voor stap willen opbouwen, zonder radicale breuken met bestaande leveranciers.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-439a364 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"439a364\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Frankrijk: digitale soevereiniteit als strategische autonomie<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8173506 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8173506\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-849\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/France-300x279.webp\" alt=\"\" width=\"112\" height=\"104\" srcset=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/France-300x279.webp 300w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/France.webp 462w\" sizes=\"(max-width: 112px) 100vw, 112px\" \/><\/p><p>Frankrijk behoort al jaren tot <a href=\"https:\/\/www.digitalcorner-wavestone.com\/2025\/01\/cloud-de-confiance-quelles-perspectives\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">de meest uitgesproken Europese voorvechters<\/a> van digitale soevereiniteit. Waar veel landen het thema benaderen vanuit compliance of risicobeheersing, plaatst Frankrijk digitale autonomie nadrukkelijk in het bredere kader van strategische, economische en geopolitieke onafhankelijkheid.<\/p><p>Een kernbegrip in de Franse aanpak is \u2018<a href=\"https:\/\/www.esn-news.fr\/secnumcloud-comprendre-le-cloud-de-confiance-en-france\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><em>cloud de confiance<\/em><\/a><em>\u2019<\/em>. Dit concept draait niet alleen om datalocatie, maar vooral om juridische en operationele controle. Franse en Europese partijen, <a href=\"https:\/\/itchannelpro.nl\/cloud-en-datasoevereiniteit-voor-frankrijk-door-capgemini-en-orange\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zoals Orange en Capgemini<\/a>, bieden clouddiensten aan die technisch vergelijkbaar zijn met hyperscalers, maar die vallen onder Europees recht en governance. Hiermee probeert Frankrijk een middenweg te vinden: wel moderne cloudcapaciteit, maar zonder volledige afhankelijkheid van Amerikaanse aanbieders.<\/p><p>Daarnaast investeert de Franse staat actief in nationale AI-programma\u2019s, cybersecurity-ecosystemen en digitale infrastructuur voor overheid en kritieke sectoren. Voor overheidsorganisaties en sectoren als defensie, gezondheidszorg en energie gelden strengere eisen rond datasoevereiniteit en leverancierskeuze. Niet zelden leidt dit tot bewuste uitsluiting van bepaalde cloud- of softwareoplossingen.<\/p><p>Frankrijk laat daarmee zien dat digitale soevereiniteit geen ideologisch doel op zich is, maar een instrument om nationale slagkracht, economische waarde en beleidsvrijheid te behouden. In Europese context fungeert Frankrijk vaak als aanjager van het debat, ook binnen initiatieven als Gaia-X en bredere EU-wetgeving.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-556fba1 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"556fba1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Oostenrijk: open source en eigen infrastructuur<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5ef05c6 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5ef05c6\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-853\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Austria-300x279.webp\" alt=\"\" width=\"112\" height=\"104\" srcset=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Austria-300x279.webp 300w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Austria.webp 462w\" sizes=\"(max-width: 112px) 100vw, 112px\" \/><\/p><p>Oostenrijk positioneert zich al langer, sinds circa 2020, als voorloper op het gebied van beleid voor open source en digitale soevereiniteit. Het Federaal Ministerie voor Economische Zaken heeft zijn digitale samenwerkingstools (zoals Nextcloud) <a href=\"https:\/\/itchannelpro.nl\/ministerie-economische-zaken-oostenrijk-kiest-voor-digitale-soevereiniteit\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">uitgerold op eigen infrastructuur<\/a>, en dit beleid is erkend als een model voor overheidstoepassingen die Big Tech-afhankelijkheid willen verminderen.<\/p><p>In Wenen is open source uitgangspunt bij gemeentelijk bestuur, met in het publieke domein voorbeelden van migratie van Big Tech-diensten naar lokaal beheerde systemen.<\/p><p>Oostenrijk illustreert een langetermijnstrategie van beleidsvorming die voortbouwt op open source en publieke regie voor software en data-diensten. Dit is een aanpak die verder reikt dan alleen tijdelijke beleidsacties of pilots.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d4eec43 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"d4eec43\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Luxemburg: lessen uit een klein maar innovatief ecosysteem<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d8b0379 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d8b0379\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-854\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Luxembourg-300x279.webp\" alt=\"\" width=\"112\" height=\"104\" srcset=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Luxembourg-300x279.webp 300w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Luxembourg.webp 462w\" sizes=\"(max-width: 112px) 100vw, 112px\" \/><\/p><p><a href=\"https:\/\/thesparqle.com\/leerlessen-digitale-soevereiniteit-luxemburg\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Luxemburg heeft lessen gedeeld<\/a> over digitale soevereiniteit, waarin het land zijn unieke positie als klein financieel en datagericht land benut om veerkrachtige en veilige digitale beleidspaden te ontwikkelen. Hoewel Luxemburg minder grootschalige nationale infrastructuurprojecten heeft aangekondigd, ligt de nadruk op juridische kaders, samenwerking en internationale partnerschappen.<\/p><p>Met beperkte marktgrootte maar een sterk internationaal financieel ecosysteem kan Luxemburg een rol spelen als knooppunt voor Europese digitale soevereiniteit; bijvoorbeeld in fintech en gereguleerde data-omgevingen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ffb3904 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"ffb3904\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Nederland: politieke aandacht en ambitie, maar nog werk te doen<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b8cc25b elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b8cc25b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-855\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Netherlands-300x279.webp\" alt=\"\" width=\"112\" height=\"104\" srcset=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Netherlands-300x279.webp 300w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Netherlands.webp 462w\" sizes=\"(max-width: 112px) 100vw, 112px\" \/><\/p><p>Nederland werkt aan digitale soevereiniteit in Europees verband, maar de nationale beleidsactie heeft <a href=\"https:\/\/itchannelpro.nl\/tweede-kamer-heeft-haast-maakt-werk-van-digitale-soevereiniteit\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">nog geen concrete implementaties<\/a> op grote schaal opgeleverd zoals in sommige buurlanden. De Tweede Kamer heeft echter meerdere moties aangenomen die de regering oproepen om te werken aan een Nederlands Rijks-cloudplatform, risicoanalyses van afhankelijkheden van Amerikaanse techreuzen en het pleiten voor Europese infrastructuur.<\/p><p>Daarnaast is er samenwerking tussen Belgi\u00eb, Nederland en Luxemburg via de Benelux-overheid <a href=\"https:\/\/www.benelux.int\/nl\/post\/benelux-bundelt-krachten-voor-gezamenlijke-en-weerbare-digitale-toekomst\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">om gezamenlijke digitale kracht te bundelen<\/a> en de afhankelijkheid van niet-Europese technologie te verminderen.<\/p><p>Nederland blijft daarmee met ambitie op beleidsniveau, maar combinaties van wetgeving, uitvoering en infrastructuurontwikkeling moeten nog concreet worden. Dit is een uitdaging die deels gedeeld wordt met andere EU-lidstaten.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e6d4db1 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"e6d4db1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Zwitserland: militaire eisen en nationale controverse<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0be06a2 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0be06a2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-859\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Suisse-300x279.webp\" alt=\"\" width=\"112\" height=\"104\" srcset=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Suisse-300x279.webp 300w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/Suisse.webp 462w\" sizes=\"(max-width: 112px) 100vw, 112px\" \/><\/p><p>In Zwitserland speelt digitale soevereiniteit vooral een rol binnen specifieke sectoren met hoge beveiligingsvereisten, zoals defensie. Het Zwitserse leger heeft verklaard dat Microsoft 365 <a href=\"https:\/\/itchannelpro.nl\/microsoft-365-niet-acceptabel-voor-defensie-zwitserland\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">niet acceptabel is voor defensiedoeleinden<\/a>, omdat Amerikaanse clouddienstverlening onvoldoende garanties biedt voor bescherming van gevoelige documenten.<\/p><p>Hoewel Zwitserland <a href=\"https:\/\/itchannelpro.nl\/digitale-soevereiniteit-in-en-voor-zwitserland\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">geen grootschalige staatsbrede transitie<\/a> naar Europese of open source-alternatieven aankondigt zoals in Denemarken of Oostenrijk, illustreert dit het sectorale spanningsveld tussen nationale veiligheid en buitenlandse clouddiensten.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a052b61 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"a052b61\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Bredere Europese initiatieven<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d81736 elementor-invisible elementor-widget elementor-widget-image\" data-id=\"6d81736\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;_animation&quot;:&quot;zoomIn&quot;,&quot;_animation_delay&quot;:250}\" data-widget_type=\"image.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2336\" height=\"601\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/0126-15-27FLAGS.webp\" class=\"attachment-full size-full wp-image-861\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/0126-15-27FLAGS.webp 2336w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/0126-15-27FLAGS-300x77.webp 300w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/0126-15-27FLAGS-1024x263.webp 1024w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/0126-15-27FLAGS-768x198.webp 768w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/0126-15-27FLAGS-1536x395.webp 1536w, https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/0126-15-27FLAGS-2048x527.webp 2048w\" sizes=\"(max-width: 2336px) 100vw, 2336px\" \/>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-38f3cdb elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"38f3cdb\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Naast nationale initiatieven zijn er ook belangrijke EU-brede infrastructuur- en beleidsinitiatieven die digitale soevereiniteit vormgeven:<\/p><ul><li><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Gaia-X\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>Gaia-X<\/strong><\/a><strong>:<\/strong> een federatief data-infrastructuurproject dat Europese data-sovereiniteitsprincipes wil operationaliseren door interoperabele cloud- en datadiensten te faciliteren onder Europese regie.<\/li><li><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/DNS4EU\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>DNS4EU<\/strong><\/a><strong>:<\/strong> EU-project voor een privacy-veilige en autonome DNS-service, een kritieke laag in het internetecosysteem die traditioneel in handen is van niet-EU-providers.<\/li><li><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/EU_Sovereign_Tech_Fund\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>EU Sovereign Tech Fund<\/strong><\/a><strong> (EU-STF):<\/strong> voorgesteld fonds om open source-fundamenten te ondersteunen, waardoor Europa kan bouwen aan duurzame digitale infrastructuren.<\/li><li><a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/EuroStack\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>EuroStack<\/strong><\/a><strong>:<\/strong> een brede Europese coalitie die pleit voor een onafhankelijke digitale infrastructuur en een strategische stack van technologie binnen Europa.<br \/><br \/><\/li><\/ul><p>Deze initiatieven laten zien dat digitale soevereiniteit niet alleen een nationale aangelegenheid is, maar een collectieve inspanning vraagt op EU-niveau, waarin infrastructuur, regelgeving en samenwerking samenkomen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-196b510 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"196b510\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Andere landen buiten Europa<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c6028ae elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c6028ae\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Hoewel Europa momenteel het meest expliciet inzet op digitale soevereiniteit, is het thema wereldwijd in beweging. Buiten Europa zien we uiteenlopende benaderingen, vari\u00ebrend van strategische autonomie tot economische ontwikkelingsagenda\u2019s.<\/p><h4>Afrikaanse landen<\/h4><p>In Afrika ontwikkelt digitale soevereiniteit zich vooral <a href=\"https:\/\/www.deloitte.com\/us\/en\/insights\/industry\/technology\/technology-media-and-telecom-predictions\/2026\/tech-sovereignty.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">via regionale samenwerking<\/a>. Landen investeren in lokale datacenters, digitale identiteitsprogramma\u2019s en wetgeving rond databescherming. <a href=\"https:\/\/interface.media\/blog\/2025\/11\/20\/data-sovereignty-africas-strategic-imperative-in-the-age-of-algorithmic-power\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">De inzet is pragmatisch<\/a>: controle over nationale data en voorkomen van digitale afhankelijkheid, terwijl tegelijkertijd toegang tot wereldwijde technologie behouden blijft.<\/p><h4>ASEAN-landen en VAE<\/h4><p>In Zuidoost-Azi\u00eb en de Golfregio, met name in de Verenigde Arabische Emiraten, ontstaat digitale soevereiniteit <a href=\"https:\/\/thediplomat.com\/2025\/03\/southeast-asias-quest-for-digital-sovereignty\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">via diversificatie<\/a>. Overheden investeren in regionale datacenters, meerdere cloudproviders en nationale AI-programma\u2019s. Het doel is niet volledige onafhankelijkheid, maar het <a href=\"https:\/\/www.thediplomaticaffairs.com\/2025\/08\/03\/digital-sovereignty-on-the-rise-nations-move-to-take-control-of-their-digital-futures\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">voorkomen van eenzijdige afhankelijkheden<\/a> en het behouden van beleidsruimte.<\/p><h4>Brazili\u00eb<\/h4><p>Brazili\u00eb koppelt digitale soevereiniteit expliciet <a href=\"https:\/\/iol.co.za\/business-report\/brics\/2025-02-19-digital-sovereignty-how-brics-can-reshape-global-tech-power\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">aan economische ontwikkeling<\/a>. Grote investeringen in AI, data-infrastructuur en lokale technologie moeten voorkomen dat het land structureel afhankelijk wordt van buitenlandse platformen. Hier draait soevereiniteit vooral om het opbouwen van binnenlandse capaciteit en kennis, minder om het reguleren of weren van Big Tech.<\/p><h4>China<\/h4><p>China hanteert <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Digital_Silk_Road\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">het meest vergaande model<\/a> van digitale soevereiniteit. Vrijwel de volledige digitale infrastructuur, van cloud en sociale media tot AI-platformen, is nationaal gecontroleerd. Buitenlandse technologie wordt sterk gereguleerd of uitgesloten. Dit model laat zien hoe digitale soevereiniteit <a href=\"https:\/\/www.brookings.edu\/articles\/the-geopolitics-of-ai-and-the-rise-of-digital-sovereignty\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">technisch mogelijk is<\/a>, maar staat haaks op Europese waarden rond openheid, marktwerking en burgerrechten.<\/p><h4>India<\/h4><p>India beschouwt digitale soevereiniteit steeds nadrukkelijker <a href=\"https:\/\/itchannelpro.nl\/wie-dacht-aan-india-als-land-dat-kijkt-naar-digitale-soevereiniteit\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">als onderdeel van zijn nationale technologie- en industriebeleid<\/a>. Het land stimuleert lokale software-ecosystemen en promoot binnenlandse <a href=\"https:\/\/itchannelpro.nl\/en-toen-sloeg-india-terug-met-een-alternatief-voor-microsoft-en-google\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">alternatieven voor Westerse platforms<\/a>. Tegelijkertijd zet India in op datalokalisatie en in-country verwerking van clouddiensten en AI-toepassingen. De focus ligt op technologische zelfredzaamheid gecombineerd met schaal en economische groei, niet op digitale afsluiting.<\/p><h4>Verenigde Staten<\/h4><p>De Verenigde Staten spreken zelden over digitale soevereiniteit, maar oefenen deze in de praktijk volop uit. Door wereldwijde dominantie van Amerikaanse technologiebedrijven en wetgeving zoals de Cloud Act behouden de VS grote invloed op data en infrastructuur, ook buiten de eigen landsgrenzen. Dit maakt de VS tot een impliciete, maar <a href=\"https:\/\/www.deloitte.com\/us\/en\/insights\/industry\/technology\/technology-media-and-telecom-predictions\/2026\/tech-sovereignty.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">zeer krachtige soevereine digitale actor<\/a>.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dd2dec3 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"dd2dec3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Ontwikkelingen in 2025<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-44699c0 elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"44699c0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>Digitale soevereiniteit komt in vele vormen, vari\u00ebrend van nationale cloudstrategie\u00ebn en open source-migraties tot sectorale beveiligingseisen en wettelijke kaders. Wat er valt op in 2025?<\/p><ol><li>Europa zet in op samenwerking en toolkits (Gaia-X, DNS4EU, EU-STF, EuroStack) om een gezamenlijk digitaal ecosysteem te versterken.<\/li><li>Individuele landen kiezen strategie\u00ebn op maat: Denemarken experimenteert met open source; Oostenrijk bouwt eigen infrastructuur; Zwitserland werpt sectorale restricties op; Nederland werkt aan beleidskaders.<\/li><li>India en andere niet-EU landen integreren soevereiniteit in economische en technologische agenda\u2019s, waarbij lokaal eigendom van data en technologie steeds belangrijker wordt.<\/li><li>Globale trends tonen dat digitale autonomie geen ge\u00efsoleerd Europees thema is, maar een wereldwijde beweging die samenhangt met geopolitiek, AI, cloudleveranciers en data governance.<br \/><br \/><\/li><\/ol><p>Digitale soevereiniteit staat nog in de kinderschoenen, maar de richting is duidelijk. Landelijke en regionale controle over de digitale stack en data wordt steeds meer erkend als essentieel onderdeel van nationale en economische veiligheid. De komende jaren zullen bepalen hoe snel en effectief deze strategie\u00ebn worden omgezet in duurzame infrastructuren en echte digitale onafhankelijkheid. <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-418\" style=\"vertical-align: -3px;\" src=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/01\/SLUITSTIP-A.webp\" alt=\"\" width=\"20\" height=\"20\" \/><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-635a5f24 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"635a5f24\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-24e60897 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"24e60897\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5c502e e-con-full full-screen-gradient-bar e-flex e-con e-child\" data-id=\"5c502e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;position&quot;:&quot;fixed&quot;}\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-62183c35 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"62183c35\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-635ed58c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"635ed58c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-57a42fdd elementor-widget__width-initial elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"57a42fdd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<style>\n\/* graduele overgang 100 pixels *\/\n.full-screen-gradient-bar{\n  z-index: 9999;\n\n  background: transparent;\n  --gradOpacity: 0; \/* 0..1 *\/\n}\n\n\/* Gradient overlay *\/\n.full-screen-gradient-bar::before{\n  content:\"\";\n  position:absolute;\n  inset:0;\n\n  background: linear-gradient(\n    180deg,\n    rgba(240, 235, 229, 0) 0%,\n    rgba(247, 241, 234, 1) 55%\n  );\n\n  opacity: var(--gradOpacity);\n  pointer-events: none;\n\n  \/* kleine smoothing zodat het extra \u201czacht\u201d voelt *\/\n  transition: opacity 80ms linear;\n}\n\n\/* Zorg dat inhoud\/knoppen boven de overlay liggen *\/\n.full-screen-gradient-bar > *{\n  position: relative;\n  z-index: 1;\n}\n<\/style>\n\n<script>\n(function () {\n  function init() {\n    const bar = document.querySelector('.full-screen-gradient-bar');\n    if (!bar) return;\n\n    const range = 60; \/\/ 0..100px scroll = 0..1 opacity\n    let ticking = false;\n\n    function update() {\n      ticking = false;\n      const y = window.scrollY || 0;\n\n      let p = y \/ range;       \/\/ 0..1\n      if (p < 0) p = 0;\n      if (p > 1) p = 1;\n\n      bar.style.setProperty('--gradOpacity', p.toFixed(3));\n    }\n\n    function onScroll() {\n      if (!ticking) {\n        ticking = true;\n        requestAnimationFrame(update);\n      }\n    }\n\n    update();\n    window.addEventListener('scroll', onScroll, { passive: true });\n    window.addEventListener('resize', update);\n  }\n\n  \/\/ Elementor laadt soms pas later; daarom ook op window load.\n  if (document.readyState === 'loading') {\n    document.addEventListener('DOMContentLoaded', init);\n  } else {\n    init();\n  }\n  window.addEventListener('load', init);\n})();\n<\/script>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1f20712a elementor-widget elementor-widget-off-canvas\" data-id=\"1f20712a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;entrance_animation&quot;:&quot;slideInUp&quot;,&quot;exit_animation&quot;:&quot;slideInUp&quot;,&quot;prevent_scroll&quot;:&quot;yes&quot;}\" data-widget_type=\"off-canvas.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div id=\"off-canvas-1f20712a\" class=\"e-off-canvas\" role=\"dialog\" aria-hidden=\"true\" aria-label=\"Off-Canvas\" aria-modal=\"true\" inert=\"\" data-delay-child-handlers=\"true\">\n\t\t\t<div class=\"e-off-canvas__overlay\"><\/div>\n\t\t\t<div class=\"e-off-canvas__main\">\n\t\t\t\t<div class=\"e-off-canvas__content\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-79279bce e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"79279bce\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-152997a5 elementor-view-default elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"152997a5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<a class=\"elementor-icon\" href=\"#elementor-action%3Aaction%3Doff_canvas%3Aclose%26settings%3DeyJpZCI6IjFmMjA3MTJhIiwiZGlzcGxheU1vZGUiOiJjbG9zZSJ9\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-window-close\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M464 32H48C21.5 32 0 53.5 0 80v352c0 26.5 21.5 48 48 48h416c26.5 0 48-21.5 48-48V80c0-26.5-21.5-48-48-48zm-83.6 290.5c4.8 4.8 4.8 12.6 0 17.4l-40.5 40.5c-4.8 4.8-12.6 4.8-17.4 0L256 313.3l-66.5 67.1c-4.8 4.8-12.6 4.8-17.4 0l-40.5-40.5c-4.8-4.8-4.8-12.6 0-17.4l67.1-66.5-67.1-66.5c-4.8-4.8-4.8-12.6 0-17.4l40.5-40.5c4.8-4.8 12.6-4.8 17.4 0l66.5 67.1 66.5-67.1c4.8-4.8 12.6-4.8 17.4 0l40.5 40.5c4.8 4.8 4.8 12.6 0 17.4L313.3 256l67.1 66.5z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2f3e517f elementor-widget__width-inherit elementor-widget elementor-widget-shortcode\" data-id=\"2f3e517f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"shortcode.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-shortcode\">\t\t<div data-elementor-type=\"container\" data-elementor-id=\"2351\" class=\"elementor elementor-2351\" data-elementor-post-type=\"elementor_library\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-60c5081 e-con-full e-flex e-con e-parent\" data-id=\"60c5081\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-163a610 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"163a610\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">MENU<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a2758df elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"a2758df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c0bf9fc elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c0bf9fc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">DEEL DIT ARTIKEL<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d9bf164 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d9bf164\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eeaf0dc elementor-share-buttons--view-icon elementor-share-buttons--skin-boxed elementor-share-buttons--shape-rounded elementor-share-buttons--color-custom elementor-grid-0 elementor-widget elementor-widget-share-buttons\" data-id=\"eeaf0dc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"share-buttons.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid\" role=\"list\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid-item\" role=\"listitem\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-share-btn elementor-share-btn_linkedin\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Delen op linkedin\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-share-btn__icon\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-linkedin\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 32H31.9C14.3 32 0 46.5 0 64.3v383.4C0 465.5 14.3 480 31.9 480H416c17.6 0 32-14.5 32-32.3V64.3c0-17.8-14.4-32.3-32-32.3zM135.4 416H69V202.2h66.5V416zm-33.2-243c-21.3 0-38.5-17.3-38.5-38.5S80.9 96 102.2 96c21.2 0 38.5 17.3 38.5 38.5 0 21.3-17.2 38.5-38.5 38.5zm282.1 243h-66.4V312c0-24.8-.5-56.7-34.5-56.7-34.6 0-39.9 27-39.9 54.9V416h-66.4V202.2h63.7v29.2h.9c8.9-16.8 30.6-34.5 62.9-34.5 67.2 0 79.7 44.3 79.7 101.9V416z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid-item\" role=\"listitem\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-share-btn elementor-share-btn_email\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Delen op email\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-share-btn__icon\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-envelope\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M502.3 190.8c3.9-3.1 9.7-.2 9.7 4.7V400c0 26.5-21.5 48-48 48H48c-26.5 0-48-21.5-48-48V195.6c0-5 5.7-7.8 9.7-4.7 22.4 17.4 52.1 39.5 154.1 113.6 21.1 15.4 56.7 47.8 92.2 47.6 35.7.3 72-32.8 92.3-47.6 102-74.1 131.6-96.3 154-113.7zM256 320c23.2.4 56.6-29.2 73.4-41.4 132.7-96.3 142.8-104.7 173.4-128.7 5.8-4.5 9.2-11.5 9.2-18.9v-19c0-26.5-21.5-48-48-48H48C21.5 64 0 85.5 0 112v19c0 7.4 3.4 14.3 9.2 18.9 30.6 23.9 40.7 32.4 173.4 128.7 16.8 12.2 50.2 41.8 73.4 41.4z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid-item\" role=\"listitem\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-share-btn elementor-share-btn_whatsapp\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Delen op whatsapp\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-share-btn__icon\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-whatsapp\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M380.9 97.1C339 55.1 283.2 32 223.9 32c-122.4 0-222 99.6-222 222 0 39.1 10.2 77.3 29.6 111L0 480l117.7-30.9c32.4 17.7 68.9 27 106.1 27h.1c122.3 0 224.1-99.6 224.1-222 0-59.3-25.2-115-67.1-157zm-157 341.6c-33.2 0-65.7-8.9-94-25.7l-6.7-4-69.8 18.3L72 359.2l-4.4-7c-18.5-29.4-28.2-63.3-28.2-98.2 0-101.7 82.8-184.5 184.6-184.5 49.3 0 95.6 19.2 130.4 54.1 34.8 34.9 56.2 81.2 56.1 130.5 0 101.8-84.9 184.6-186.6 184.6zm101.2-138.2c-5.5-2.8-32.8-16.2-37.9-18-5.1-1.9-8.8-2.8-12.5 2.8-3.7 5.6-14.3 18-17.6 21.8-3.2 3.7-6.5 4.2-12 1.4-32.6-16.3-54-29.1-75.5-66-5.7-9.8 5.7-9.1 16.3-30.3 1.8-3.7.9-6.9-.5-9.7-1.4-2.8-12.5-30.1-17.1-41.2-4.5-10.8-9.1-9.3-12.5-9.5-3.2-.2-6.9-.2-10.6-.2-3.7 0-9.7 1.4-14.8 6.9-5.1 5.6-19.4 19-19.4 46.3 0 27.3 19.9 53.7 22.6 57.4 2.8 3.7 39.1 59.7 94.8 83.8 35.2 15.2 49 16.5 66.6 13.9 10.7-1.6 32.8-13.4 37.4-26.4 4.6-13 4.6-24.1 3.2-26.4-1.3-2.5-5-3.9-10.5-6.6z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b19a791 copy-page-url elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"b19a791\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"#\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Kopieer Link<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-29bc280 elementor-widget-divider--view-line elementor-widget elementor-widget-divider\" data-id=\"29bc280\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"divider.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-divider\">\n\t\t\t<span class=\"elementor-divider-separator\">\n\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-66cea0e e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"66cea0e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;,&quot;animation&quot;:&quot;none&quot;,&quot;animation_delay&quot;:1250}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fff1963 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"fff1963\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">INHOUD<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-c8e1065 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c8e1065\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4b30f89 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4b30f89\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>01 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">DSR MAGAZINE<br \/><\/span><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Editie 01 &#8211; Februari 2026<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-32ce8d1 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"32ce8d1\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/inhoud-voorwoord-0103\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5238a46 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5238a46\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>03 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">VOORWOORD &amp; INHOUD<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Colofon<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-1682479 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"1682479\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/dsr-van-debat-naar-digitale-autonomie-en-veerkracht-0104\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4bd8afc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4bd8afc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>04 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">DSR<br \/><\/span> <span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; vertical-align: -3px;\">Digitale autonomie en veerkracht<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-b4d1046 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b4d1046\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/dsr-startpunt-en-eindpunt-tegelijk-0105\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bcd9436 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"bcd9436\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>05 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Ketenverantwoordelijkheid<\/span><br \/><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">DSR als startpunt en eindpunt<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-e6bc504 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"e6bc504\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/de-nieuwe-oorlog-om-het-westen-0107\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a2f8c4f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a2f8c4f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>07 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">ERS Parijs<\/span><br \/><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Oorlog om het Westen<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-2cffc32 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2cffc32\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/european-resilience-summit-parijs-0108\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d13e009 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d13e009\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>08 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">ERS Parijs<\/span><br \/><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Soevereiniteit, veerkracht en samenwerking<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-cd38ea7 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"cd38ea7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/veerkrachtig-europa-begint-met-samenwerking-0109\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-675498e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"675498e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>09 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">ERS Parijs<\/span><br \/><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Federatie denken<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-6bc7b22 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"6bc7b22\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/vast-in-de-cloud-0111\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-89a7129 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"89a7129\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>11 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Vast in de cloud<br \/><\/span><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Soevereine veerkracht<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-8e99c2e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"8e99c2e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/haven-biedt-gemeenten-cloud-zonder-keusvangers-0112\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e35b9ac elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e35b9ac\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>12 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Haven<\/span><br \/><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Cloud voor gemeenten<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-eca4d14 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"eca4d14\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/nextcloud-stille-opmars-van-een-nuchter-alternatief-0113\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9d92112 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9d92112\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>13 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Nextcloud<\/span><br \/><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Nuchter alternatief<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-67077b2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"67077b2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/column-afhankelijkheid-is-het-nieuwe-veiligheidsrisico-0114\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3b2ec0a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3b2ec0a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>14 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Column<\/span><br \/><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Strategische digitale autonomie<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-69faa31 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"69faa31\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/status-van-digitale-soevereiniteit-in-europa-0116\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a15386a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"a15386a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>16 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Landenoverzicht<\/span><br \/><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Digitale soevereiniteit in Europa<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-9d7e93b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"9d7e93b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/it-keten-noodzaak-tot-meer-samenwerking-0117\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-046db1f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"046db1f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>17 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Keten\u00adsamenwerking<br \/><\/span><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Rondetafel digitale soevereiniteit<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-5fbb43e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"5fbb43e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/zeggenschap-en-controle-over-data-terugpakken-0118\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-43c986b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"43c986b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>18 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Interview<\/span><br \/><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Elisabeth Hankeln (Eurofiber) <br \/>en Diana Krieger (Soverin)<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-9f8b217 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"9f8b217\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/iso-27001-als-blauwdruk-voor-digitale-soevereiniteit-0119\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c5243f3 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c5243f3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>19 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">ISO 27001<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Blauwdruk voor digitale soevereiniteit<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-f644f5a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"f644f5a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/european-resilience-summit-den-haag-0120\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e66e026 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e66e026\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>20 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">Vooruitblik<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">ERS Den Haag + introductie Raad van Advies<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-203a6f5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"203a6f5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/european-resilience-summit-0121\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-06a6038 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"06a6038\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>21 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">ERS Den Haag<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Call for papers, speakers + partners<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-dd1eab6 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"dd1eab6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/resilience-in-het-tijdperk-van-digitale-competitie-0122\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f54f124 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f54f124\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>22 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">World Economic Forum<br \/><\/span><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Global Risk Report + ERS Davos<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-8a6268e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"8a6268e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/samen-werken-aan-digitale-autonomie-in-de-keten-0123\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f616e93 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f616e93\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>23 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">DSR<\/span><\/p><p><span style=\"font-family: 'Sofia Sans Extra Condensed', sans-serif; color: #7a7a7a; font-weight: 400; font-size: 28px; vertical-align: -3px;\">Nieuwsbrief + samenwerken<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-091578c elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"091578c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">PARTNERS<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-37308d5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"37308d5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/altijd-onafhankelijk-met-escrow-0102\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-374f6bd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"374f6bd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t02 <span style=\"color: #7A7A7A; text-transform: uppercase;\">Escrow4all<\/span>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-c5ca7d4 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"c5ca7d4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/eurofiber-ontdek-jouw-digitale-autonomie-0106\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-17db4d0 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"17db4d0\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p>06 <span style=\"color: #7a7a7a; text-transform: uppercase;\">EUROFIBER<\/span><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-fdeddaa e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"fdeddaa\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/proact-we-design-implement-manage-and-secure-your-it-0110\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ce61803 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ce61803\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t10 <span style=\"color: #7A7A7A; text-transform: uppercase;\">PROACT<\/span>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-f8665e7 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"f8665e7\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/soevereine-cloud-met-whitesky-cloud-0115\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ccb138d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"ccb138d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t15 <span style=\"color: #7A7A7A; text-transform: uppercase;\">WHITESKY.CLOUD<\/span>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-56c2ab5 elementor-widget elementor-widget-spacer\" data-id=\"56c2ab5\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"spacer.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-spacer\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-spacer-inner\"><\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-61143a63 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"61143a63\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/soevereine-cloud-met-whitesky-cloud-0115\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-78ea9b49 elementor-view-default elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"78ea9b49\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-left\" viewBox=\"0 0 320 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M34.52 239.03L228.87 44.69c9.37-9.37 24.57-9.37 33.94 0l22.67 22.67c9.36 9.36 9.37 24.52.04 33.9L131.49 256l154.02 154.75c9.34 9.38 9.32 24.54-.04 33.9l-22.67 22.67c-9.37 9.37-24.57 9.37-33.94 0L34.52 272.97c-9.37-9.37-9.37-24.57 0-33.94z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-690ff2ce elementor-hidden-mobile elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"690ff2ce\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">VORIGE<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-7e9f5b2c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"7e9f5b2c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"#elementor-action%3Aaction%3Doff_canvas%3Aopen%26settings%3DeyJpZCI6IjFmMjA3MTJhIiwiZGlzcGxheU1vZGUiOiJvcGVuIn0%3D\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4e1809d1 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4e1809d1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">MENU<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t<a class=\"elementor-element elementor-element-5e0a43e4 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"5e0a43e4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" href=\"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/editie-01-2026\/it-keten-noodzaak-tot-meer-samenwerking-0117\/\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5367219f elementor-hidden-mobile elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5367219f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">VOLGENDE<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-720e687b elementor-view-default elementor-widget elementor-widget-icon\" data-id=\"720e687b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"icon.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-icon-wrapper\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-icon\">\n\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-right\" viewBox=\"0 0 320 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M285.476 272.971L91.132 467.314c-9.373 9.373-24.569 9.373-33.941 0l-22.667-22.667c-9.357-9.357-9.375-24.522-.04-33.901L188.505 256 34.484 101.255c-9.335-9.379-9.317-24.544.04-33.901l22.667-22.667c9.373-9.373 24.569-9.373 33.941 0L285.475 239.03c9.373 9.372 9.373 24.568.001 33.941z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Status vandigitalesoevereiniteitin Europa Hoe overheden autonomie zoeken in data, infrastructuur en technologie Digitale soevereiniteit is geen abstract theoretisch begrip meer. Het staat steeds hoger op de agenda van beleidsmakers wereldwijd. Waar het twintig jaar geleden vooral ging om nationale firewalls en basisregels voor privacy, draait het vandaag om cloudinfrastructuur, softwarestacks, AI-beleid en een bredere autonomie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"parent":1781,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"elementor_canvas","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-812","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=812"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2872,"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/812\/revisions\/2872"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1781"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.dsrnews.eu\/magazine-nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}