Wat direct opvalt is dat digitale autonomie niet langer een ideologisch debat of niche-onderwerp is. De deelnemers spreken over een duidelijke verandering in de markt. Waar gesprekken voorheen vaak werden gedreven door scepsis of emotie, ligt de nadruk nu op uitvoerbaarheid, risicobeheersing en de noodzaak om Europese alternatieven daadwerkelijk onderdeel te maken van de digitale infrastructuur.

Strategische lading

De eerste sessie brengt Diana Krieger (Soverin), Bert Boerland (SUSE) en Vincent van Mierlo (Eurofiber Nederland) samen aan tafel. Hoewel de organisaties sterk van elkaar verschillen, van infrastructuur en open source tot privacygedreven communicatie, ontstaat opvallend snel een gedeeld perspectief. Digitale soevereiniteit raakt namelijk inmiddels vrijwel iedere laag van de IT-stack. Niet als theoretisch vraagstuk, maar als dagelijkse praktijk waarin leveranciers, partners en klanten steeds nadrukkelijker afhankelijk van elkaar blijken te zijn.

Daarmee krijgt het gesprek direct een strategische lading. Want zodra organisaties erkennen dat digitale autonomie niet binnen één product of dienst kan worden opgelost, verschuift automatisch ook de discussie. Het gaat dan niet alleen meer over technologie, maar over verantwoordelijkheid, interoperabiliteit en het vermogen om als ecosysteem samen te werken. Juist op dat punt wordt duidelijk hoe snel de markt zich ontwikkelt, en hoe sterk de behoefte groeit aan Europese ketens die daadwerkelijk schaalbaar en betrouwbaar zijn.

Verantwoordelijkheid

Er wordt afgetrapt met de vraag wie zich verantwoordelijk voelt voor wat er in de eigen en aangrenzende lagen van de IT-stack speelt. Het antwoord van Van Mierlo geeft direct een onverwachte wending aan het gesprek, omdat hij impliciet de factor tijd introduceert. “Wij voelen ons steeds meer verantwoordelijk, of in ieder geval nauw betrokken, omdat je de glasvezelinfrastructuur, die echt wel tot het digitaal ICT-fundament behoort, in een keer goed moet aanleggen. We moeten nu al acteren om later de verschillende toepassingen en ontwikkelingen op te kunnen vangen. Dus de gesprekken die je voert worden anders omdat we samen met de klant, en hij weer met zijn andere IT-leveranciers, vooruit moeten kijken.”

Krieger is eveneens van mening dat er sprake is van een vorm van verantwoordelijkheid. “Zeker. Ik denk dat iedereen in de IT dat zou moeten hebben. Wij doen identiteit, wij doen communicatie. Wij kiezen er zelf voor om alles in-house te hebben, met eigen servers, eigen racks en dat vanaf de eerste dag. We zitten ook bewust bij BIT in het datacenter. Met andere woorden, wij zijn serieus over het invullen van onze rol en de verantwoordelijkheid nemen. Zonder dat zijn we niet soeverein en is privacy-first onmogelijk. Dat laatste wordt nogal eens over het hoofd gezien, want soeverein is niet hetzelfde als dat er heel netjes met je data wordt omgegaan.”

Omdat Boerland een heel ander soort bedrijf vertegenwoordigt, wijkt zijn verhaal sterk af van de twee anderen. “Wij zijn anders, we geven ons product namelijk gratis weg. Klanten kennen ons product voordat ze ons bellen. Ze hebben het geïnstalleerd, ze hebben een poc gedaan, ze hebben het al draaien, misschien zelfs in productie. Dus dat maakt dat je een andere manier van sales bedrijft dan traditionele sales. Het maakt ook dat ik me helemaal niet verantwoordelijk kan voelen voor een groter deel van de stack.”

Vraagt de klant erom?

De drie verschillende antwoorden op de eerste vraag kunnen al reden zijn voor een diepgaande discussie. Met de vervolgvraag wordt die nog verder aangescherpt: vragen jullie klanten om digitale soevereiniteit of iets dat daarmee te maken heeft? Van Mierlo schudt daarop resoluut het hoofd. “Je bent een paar gesprekken verder eer dat thema voor het eerst ter sprake komt en dan nog verschilt het sterk per klant.”

Het zal niet verbazen dat het bij Soverin eerder ter sprake komt, maar ook staat het opvallend genoeg pas op de tweede plek. “Het eerste wat men wil weten zijn kwaliteit en beschikbaarheid”, zegt Krieger. “Dat is logisch, want soevereiniteit is geen product dat wij verkopen. Het is een onderdeel van de waarde die we leveren.”

Boerland: “Tien jaar geleden hadden wij alleen de open source-kaart om uit te spelen. Drie jaar geleden is daar de ‘VMware versus de multivendor-kaart’ bijgekomen en dat heeft ons heel erg geholpen. Sinds één jaar hebben we de soevereiniteitskaart toegevoegd. Van die drie troefkaarten is de laatste op dit moment het meest waardevol.”