BLOG
Pakket voor technologische soevereiniteit: een overzicht
Op 3 juni 2026 presenteerde de Europese Commissie haar meest ambitieuze digitale beleidsinitiatief tot nu toe: het Tech Sovereignty Package. Dit pakket, bestaande uit twee wetsvoorstellen en twee strategische kaders, markeert een belangrijke verandering in de manier waarop de EU haar relatie beheert met de technologieën die ten grondslag liggen aan moderne economieën en samenlevingen.
Het pakket is een antwoord op de afhankelijkheid van Europa van leveranciers buiten de EU voor de chips, cloudinfrastructuur en AI-systemen die nodig zijn voor ziekenhuizen, energienetten, financiële markten en openbare diensten. Het pakket beoogt daar verandering in te brengen.
Het Tech Sovereignty Package bestaat uit vier onderdelen: de Cloud and AI Development Act (CADA), de Chips Act 2.0, de EU Open Source Strategy en de Strategic Roadmap for Digitalisation and AI in Energy. Samen vormen ze een kader voor het versterken van de digitale onafhankelijkheid, veerkracht en concurrentiekracht van Europa.
De CADA sluit met name aan bij andere belangrijke initiatieven, zoals de herziening van de Cybersecurity Act (CSA2), de Digital Networks Act, de NIS2-richtlijn, de Cyber Resilience Act (CRA) en de Digital Operational Resilience Act (DORA).
Cloud and AI Development Act (CADA)
De CADA is een nieuwe Europese wet die zich richt op drie hoofdgebieden: onderzoek en innovatie, capaciteitsopbouw en het waarborgen van autonomie.
- Onderzoek en innovatie
De wet ondersteunt de ontwikkeling van de volgende generatie cloud- en AI-technologieën om belangrijke technologische en industriële uitdagingen van strategisch belang voor de Unie aan te pakken (“acht grote uitdagingen”), zoals de versterking van EU-datacenters, een cloudstack, grensverleggende AI, AI-agenten en AI in de publieke sector. - Capaciteit
De wet streeft ernaar de datacentercapaciteit van de EU binnen vijf tot zeven jaar minstens te verdrievoudigen door het bouwen en implementeren van datacenters te vereenvoudigen en te versnellen. - Autonomie
De wet introduceert een uniform kader voor de hele EU om te beoordelen hoe soevereine cloud- en AI-diensten worden gewaarborgd. Het document beschrijft vier niveaus van zekerheid, variërend van basisvereisten met betrekking tot de opslaglocatie van gegevens op niveau 1 tot volledige transparantie en controle over de gehele softwareleveringsketen op niveau 4. Het doel is om het gebruik van cloudtechnologie en AI in kritieke sectoren te versnellen, terwijl de bredere markt openblijft voor internationale partners.
De Commissie streeft ernaar het Europees certificeringsschema voor cyberbeveiliging van clouddiensten (EUCS), dat sinds 2021 stilligt, te hervatten.
De eerste doelstelling is om van Europa een betere plek te maken voor het ontwerpen en produceren van chips
Chips Act 2.0
De bijgewerkte Chips Act bouwt voort op de bestaande wetgeving, maar gaat aanzienlijk verder in het aanpakken van de resterende kwetsbaarheden. De wet is gestructureerd rond vier doelstellingen.
- Verbetering van de investerings- en concurrentievoorwaarden
De eerste doelstelling is om van Europa een betere plek te maken voor het ontwerpen en produceren van chips. De doorlooptijd van vergunningen wordt beperkt tot maximaal 12 maanden. Er worden ‘Grote Uitdagingen’ geïntroduceerd ter ondersteuning van de ontwikkeling van chips die van bijzonder belang zijn voor de EU, zoals AI-chips. Strategische partnerschappen op het gebied van halfgeleiders zullen de samenwerking met internationale partners versterken. - Het stimuleren van de vraag en de industriële acceptatie
De tweede doelstelling betreft het waarborgen van een sterke en betrouwbare klantenbasis voor Europese chipfabrikanten. Er zullen vraagversnellers worden opgericht om nieuwe halfgeleiderproducten af te stemmen op de behoeften van de industrie en ze sneller op de markt te brengen. Overheidsaanbestedingen zullen prioriteit moeten geven aan de toegevoegde waarde van de EU, en er zullen synergieën met de Cloud and AI Development Act worden gecreëerd om te profiteren van de groeiende vraag van datacenters, cloudserviceproviders en AI-gigafabrieken. - Versterking van maatregelen aan de aanbodzijde
De derde doelstelling richt zich op de opbouw van de Europese halfgeleidertoeleveringsketen. Staatssteun zal worden mogelijk gemaakt voor nieuwe soorten projecten die de volledige waardeketen bestrijken, van grondstoffen tot verpakking. Een nieuw label voor halfgeleiderregio’s gaat regio’s belonen die investeringen in de halfgeleidersector aantrekken. - Verhoging van de veerkracht en vermindering van de afhankelijkheid
De vierde doelstelling betreft het minder kwetsbaar maken van Europa voor verstoringen in de toeleveringsketen. Een nieuw business-to-business platform voor de toeleveringsketen van halfgeleiders moet bedrijven in staat stellen proactief informatie te delen en risico’s aan te pakken, terwijl sectoren die herhaaldelijk aan verstoringen worden blootgesteld, specifieke begeleiding krijgen op het gebied van risicobeoordeling en -beperking.
De EU-strategie voor open source plaatst open source-technologie centraal in Europa’s streven naar digitale onafhankelijkheid
EU-strategie voor open source
De EU-strategie voor open source plaatst open source-technologie centraal in Europa’s streven naar digitale onafhankelijkheid. De strategie heeft vier doelstellingen:
- De ontwikkeling en toepassing van open source-alternatieven die de EU-waarden weerspiegelen stimuleren.
- Richtlijnen en beste praktijken bieden voor overheidsaanbestedingen en de manier waarop de Commissie zelf open source gebruikt versterken.
- Een bloeiend open source-ecosysteem opbouwen door middel van bedrijven, gemeenschappen, verbeterd bestuur, beveiliging en vaardigheden.
- EU-oplossingen voor open source internationaal promoten en effectiever integreren in standaardisatieprocessen.
Strategische routekaart energiesector
De routekaart voor energie behandelt de groeiende energievraag van digitale infrastructuur en beschrijft hoe AI een schoon, concurrerend en veilig EU-energiesysteem kan ondersteunen.
Flexibiliteit aan de vraagzijde zou de elektriciteitskosten voor EU-consumenten met meer dan € 71 miljard per jaar kunnen verlagen, wat neerkomt op een reductie van 64%. AI-gebaseerde optimalisatie van bedrijfsvoering en onderhoud kan tot 94 miljard euro per jaar besparen tegen 2035. De routekaart rust op drie pijlers:
- Duurzame integratie van datacenters in het energiesysteem door middel van overeenkomsten tussen netbeheerders, energiebedrijven en overheidsinstanties.
- Versnelling van het gebruik van digitale en AI-oplossingen zoals netverbeterende technologieën en slimme meters.
- Het opzetten van een kader voor het delen van gegevens over de EU-grenzen heen ter ondersteuning van veilige en efficiënte samenwerking.
Ter gelegenheid van de lancering ondertekenden 14 EU-brancheorganisaties uit de energie- en datacentersector een intentieverklaring en werd het AI.grids-initiatief, een pan-Europees AI-model voor het beheer van elektriciteitsnetten, officieel gelanceerd.
De Europese ambitie om technologische soevereiniteit te bereiken dreigt te botsen met de harde realiteit van wereldwijde toeleveringsketens
Hoe verder?
Het pakket voor technologische soevereiniteit is geen op zichzelf staande wetgeving, maar een gecoördineerde strategie die infrastructuur, industriebeleid, aanbestedingen en energie omvat. Het kenmerkende aspect ervan is de erkenning dat digitale afhankelijkheid een strategische zwakte is en dat Europa op het volledige technologische vlak in actie moet komen om echte autonomie te bereiken. Voor bedrijven, overheidsinstanties en juristen betekent dit pakket een aanzienlijke herziening van de regels en commerciële voorwaarden voor digitale technologieën in de komende jaren.
De markt heeft zich kritisch uitgesproken over het pakket. De Europese ambitie om technologische soevereiniteit te bereiken dreigt te botsen met de harde realiteit van wereldwijde toeleveringsketens. De invulling van technologische soevereiniteit kan per sector verschillen. Het pakket is ter overweging en beoordeling voorgelegd aan het Europees Parlement en de Raad van de EU. Duitsland en Frankrijk hebben een gezamenlijk document over digitale soevereiniteit gepubliceerd. Over het algemeen werd het pakket door de meeste lidstaten positief ontvangen. We verwachten dat het niet voor eind 2027 definitief zal worden vastgesteld.
Voor bedrijven is dit het moment om in actie te komen om in kaart te brengen wat er gaat veranderen, welke impact dit heeft op de bedrijfsvoering en een stem zowel richting Brussel als de Nederlandse regering te laten horen. 
